اجرا ناپذیری احکام خاصه عقود در عقد صلح

فصل اول: جایگاه عقد صلح

مبحث اول: مفهوم و مبنای عقد صلح

گفتار اول: تعریف و اوصاف عقد صلح

بند ۱) تعریف عقد صلح

۱-۱- صلح در لغت

۲-۱- صلح در اصطلاح فقه و حقوق

بند۲) اوصاف عقد صلح

۱-۲- اوصاف اساسی عقد صلح

۱-۱-۲- لازم بودن عقد صلح

۲-۱-۲- رضایی بودن عقد صلح

۳-۱-۲- مسامحه ای بودن عقد صلح

۱-۳-۱-۲- کفایت علم اجمالی در عقد صلح

۲-۳-۱-۲- لزوم اهلیت کامل در عقد صلح

۳-۳-۱-۲- قائم به شخص بودن عقد صلح

۲-۲- اوصاف غیراساسی عقد صلح

۱-۲-۲- تملیکی- عهدی

۲-۲-۲- معوض- مجانی

۳-۲-۲- مستمر- آنی(فوری)

۴-۲-۲- عقد آزاد(با اراده آزاد)

۵-۲-۲- عدم وجود محدودیت در اطراف عقد صلح

گفتار دوم: مبنای عقد صلح

بند ۱- مبنای شرعی

۱-۱- کتاب

۱-۲) سنت

۱-۱-۲- روایات عام

۲-۱-۲- روایات خاص

۳-۱- اجماع

۴-۱- عقل و سیره عقلا

بند۲- مبنای نظری

مبحث دوم: مفهوم و مبنای قواعد غیرقابل اجرا در عقد صلح(ماده ۷۵۸ق.م)

گفتار اول: تعریف و ضابطه ی قواعد غیرقابل اجرا در عقد صلح

بند۱) شرایط خاصه

۱-۱- شرایط عام صحت معاملات

۲-۱- شرایط خاصه معاملات

بند۲- احکام خاصه

بند۳) معامله

۱-۳- تعریف و مفهوم معامله

۲-۳- «معامله» در ماده ۷۵۸ قانون مدنی

گفتار دوم: مبنای قواعد غیر قابل اجرا در عقد صلح

بند۱) اصالت و فرعیت عقد صلح

۱-۱- نظریه تفریع، اهل سنت

۲-۱- اصالت عقد صلح از دید فقهای شیعه

۳-۱- موضع قانون مدنی ایران

بند ۲) ضرورت استقلال عقد صلح

۱-۲- محدود بودن شمار عقود معین

۲-۲- قول مشهور بر عدم اعتبار شروط ابتدایی

فصل دوم: شرایط و احکام خاصه غیر قابل اجرا در عقد صلح

گفتار اول: ضابطه ی تمیز عقود قابل جایگزینی

بند۱) انتخاب ضابطه برای تعیین عقود قابل جایگزینی

۱-۱- عقود لازم

۲-۱- عقود متضمن حق و تکلیف

۳-۱- عدم ارتباط عقود معین با نظم عمومی

۴-۱- عقود مغانبه

بند۲- عقود غیرقابل جایگزینی به وسیله ی عقد صلح

۱-۲- عقود مرتبط با نظم عمومی

۲-۲- عقود مسامحه

گفتار دوم: انواع اعمال حقوقی قابل جایگزینی

بند۱- عقود معین

۱-۱- عقود تملیکی

۱-۱-۱- عقد بیع

الف) بیع کالی به کالی (صلح کالی به کالی)

ب) بیع خیاری

ج) بیع صرف

۲-۱-۱- عقد معاوضه

۳-۱-۱- عقد اجاره

۴-۱-۱- عقد شرکت

۲-۱- عقود عهدی

۱-۲-۱- عقد مضاربه

۲-۲-۱ عقد مزارعه

۳-۲-۱- عقد مساقات

۴-۲-۱- ایجاد ضمان تضامنی

۵-۲-۱- عقد حواله

۳-۱- اقاله

بند۲) عقود نامعین

۱-۲- مشروع باشد

۲-۲- خلاف قانون نباشد

۳-۲- مخالف نظم عمومی نباشد

بند۳ ) ایقاعات

مبحث دوم: قواعد اجرا ناپذیر عقود معین در عقد صلح

گفتار اول: مصادیق قواعد غیر قابل اجرا در عقد صلح

۱-۱ مقدورالتسلیم بودن

۲-۱- وجود علم تفصیلی

۳-۱- تعیین مدت

۱-۳-۱- لزوم تعیین مدت در عقد مزارعه

۲-۳-۱- لزوم تعیین مدت در عقد مساقات

۴-۱- قبض

۴-۲- لزوم قبض در بیع صرف

۵-۱- نوع سرمایه؛ وجه نقد بودن سرمایه در عقد مضاربه

۶-۱- لزوم وجودِ سه طرف برای انعقاد قرارداد

۷-۱ ممنوعیت درج شرط فزونی یا کاستی

بند۲) احکام خاصه

۱-۲- احکام خاصه در مرحله ی اجرای عقد

۱-۱-۲- موارد فسخ

۲-۱-۱-۲- خیار غبن

۲-۱-۲- جواز عقد

۱-۲-۱-۲- جایز بودن عقد شرکت

۲-۲-۱-۲- جایز بودن عقد مضاربه (ماده ۵۵۰ ق.م)

۳-۱-۲- پیش بینی یک حق استثنایی برای شریک مال مشاع

۴-۱-۲- ممنوعیت تفاسخ عقد به غیر از جنس عوضین

۲-۲- احکام خاصه در مرحله ی انحلال  قرارداد

۱-۲-۲- تاثیر فوت و جنون و سفه در انحلال عقود جایز

۲-۲-۲- امکان درخواست تقسیم مال مشاع در هر زمان توسط شرکا در عقد شرکت

۳-۲-۲- تلف مبیع در زمان خیار مختص به مشتری

گفتار دوم: مبنای احکام خاصه در عقود معین

بند ۱) قاعده لاضرر

۱-۱- خیار غبن (مواد ۴۱۶ به بعد ق.م)

۵-۱-۱- عقد مضاربه؛

۶-۱-۱- عقود مزارعه و مساقات؛

۲-۱- خیار تأخیر ثمن در عقد بیع (ماده ۴۰۲ ق.م)

۳-۱- حق شفعه در عقد بیع(ماده ۸۰۸ق.م)

بند۲) سنت های تاریخی

۱-۲- خیار مجلس در عقد بیع (ماده ۳۹۷ق.م)

۲-۲ خیار حیوان در عقد بیع (ماده ۳۹۸ق.م)

بند ۳) ملاحظات اقتصادی

۱-۳- لزوم قبض در بیع صرف (ماده ۳۶۴ق.م)

۲-۳- وجه نقد بودن سرمایه در عقد مضاربه(ماده ۵۷۴ق.م)

بند۴) هدف و بنای طرفین قرارداد

۱-۴- لزوم داشتن علم تفصیلی به مورد معامله

۳-۱-۴- عقد اجاره

۵-۱-۴- عقد مضاربه؛

۶-۱-۴- عقود مزارعه و مساقات؛

۷-۱-۴- عقد حواله؛

۸-۱-۴- اقاله؛

۲-۴- مقدور التسلیم بودن موضوع عقد

۱-۲-۴- مقدورالتسلیم بودن مبیع در عقد بیع (ماده ۳۴۸ق.م) ؛

۲-۲-۴- عقد معاوضه؛

۳-۲-۴- عقد اجاره؛

۴-۲-۴- عقد شرکت؛

۳-۴- حق فسخ عقد حواله به لحاظ اعسار محال علیه (ماده ۷۲۹ق.م)

بند۵) مصلحت متعاقدین

۱-۵- جواز عقد شرکت(ماده ۵۸۶ق.م)

۲-۵-امکان درخواست تقسیم مالجمشترک در هر زمان توسط شرکا(ماده ۵۸۹ق.م)

بند۶) دخالت منافع سه طرف در رابطه حقوقی ناشی از عقد؛ لزوم قبولی محال علیه در عقد حواله (ماده ۷۲۵ق.م)

بند۷) ویژگی های ماهیت تراضی

۱-۷- جواز عقد مضاربه (ماده ۵۵۰ ق.م)

۲-۷- لزوم تعیین مدت در عقد مزارعه (ماده ۵۱۸ق.م) و به تبع آن در مساقات (ماده ۵۴۵ق.م)

۳-۷- عدم امکان درج شرط فزونی و کاستی در تراضی موسوم به اقاله

۴-۷- عدم امکان اقاله به غیر جنس عوضین