اصل لزوم در ایقاعات در فقه و حقوق ایران

فصل اول: کلیات تحقیق

۱-۱- مقدمه

۱-۲- بیان مسأله

۱-۳- اهمیت و ضرورت تحقیق

۱-۴- سؤالات تحقیق

۱-۴-۱- سؤال اصلی

۱-۴-۲- سؤال فرعی

۱-۵- فرضیه ها

۱-۶- اهداف تحقیق

۱-۷- ساختار تحقیق.

 

فصل دوم: مبانی، مفاهیم و تاریخچه

طرح بحث..

۲-۱- تمیز عقود و ایقاعات

۲-۱-۱- عقد

۲-۱-۲- ایقاع

۲-۱-۲-۱- تعریف ایقاع

۲-۱-۲-۲- ارکان و اوصاف ایقاع

۲-۱-۳- مصداق های مورد اختلاف در تمیز ایقاع

۲-۱-۳-۱- ایقاع قابل رد

۲-۱-۳-۲- اختلاط عقد و ایقاع در یک عمل حقوقی

۲-۱-۳-۳- عمل الحاقی

۲-۱-۳-۴- وصیت تملیکی

۲-۲- اهمیت ایقاع در روابط اجتماعی و کاربردهای آن

۲-۲-۱- در حقوق عینی

۲-۲-۲- در حقوق دینی

۲-۲-۳- در حقوق خانواده

۲-۳- قواعد مربوط به عقود و ایقاعات

۲-۳-۱- مفهوم عقد

۲-۳-۱-۱- تعریف لغوی عقد

۲-۳-۱-۲- تعریف اصطلاحی عقد

۲-۳-۱-۲-۱- تعریف عقد در حقوق موضوعه

۲-۳-۱-۲-۲- تعریف عقد در فقه امامیه

۲-۳-۲- اقسام عقد و ایقاع

۲-۳-۲-۱- لازم و جایز بودن

۲-۳-۲-۱-۱- عقود لازم و جایز

۲-۳-۲-۱-۲- ایقاع لازم و جایز

۲-۳-۲-۲- خیاری بودن

۲-۳-۲-۲-۱- عقد خیاری

۲-۳-۲-۲-۲- ایقاع خیاری

۲-۳-۲-۳- منجز و معلق بودن

۲-۳-۲-۳-۱- عقد منجز و معلق

۲-۳-۲-۳-۱-۱- اقسام تعلیق

۲-۳-۲-۳-۱-۲- شرایط معلق علیه

۲-۳-۲-۳-۱-۳- اثر عقد معلق

۲-۳-۲-۳-۲- ایقاع منجز و معلق

۲-۳-۲-۴- رضایی و تشریفاتی بودن

۲-۳-۲-۴-۱- عقود رضایی و تشریفاتی

۲-۳-۲-۴-۲- ایقاع رضایی و تشریفاتی

۲-۳-۲-۵- اذنی بودن

۲-۳-۲-۵-۱- عقود اذنی

۲-۳-۲-۵-۲- ایقاع اذنی

۲-۳-۲-۶- فوری و مستمر بودن

۲-۳-۲-۶-۱- عقد فوری و مستمر

۲-۳-۲-۶-۲- ایقاع فوری و مستمر

۲-۳-۲-۷- مطلق و مشروط

۲-۳-۲-۷-۱- عقد مطلق و مشروط

۲-۳-۲-۷-۲- ایقاع مطلق و مشروط

۲-۳-۳- لزوم اعلام اراده در ایقاعات

۲-۳-۴- وجود یا عدم وجود اصل آزادی ایقاعات

 

فصل سوم: اصل لزوم

۳-۱- معنای اصل در قاعده لزوم

۳-۱-۱- واژه اصل

۳-۱-۱-۱- رجحان و اغلبیت

۳-۱-۱-۲-  قاعده

۳-۱-۱-۳- استصحاب

۳-۱-۱-۳-۱- تعریف استصحاب

۳-۱-۱-۳-۲- عناصر استصحاب

۳-۱-۱-۳-۳- اقسام استصحاب

۳-۱-۱-۴- بنای عرف و شرع

۳-۱-۲- معنی لزوم

۳-۲- مبانی فقهی اصل لزوم

۳-۲-۱- دلایل اجتهادی اصل لزوم

۳-۲-۱-۱- کتاب (قرآن)

۳-۲-۱-۱-۱- آیه شریفه : « یا اَیُّها الَّذینَ آمَنوا اَوفُوا بِالعُقود »

۳-۲-۱-۱-۱-۱- معنی عقد از نظر فقهایی که اصل لزوم را از آن استنباط نمودند

۳-۲-۱-۱-۱-۲- معنی وفای به عقد

۳-۲-۱-۱-۱-۳- نقد و ایرادات ادله مزبور بر اصل لزوم

۳-۲-۱-۱-۱-۳-۱- نقد و ایراد اول

۳-۲-۱-۱-۱-۳-۲- نقد و ایراد دوم

۳-۲-۱-۱-۱-۳-۳- نقد و ایراد سوم

۳-۲-۱-۱-۲- آیه شریفه « آیه تجاره عن تراض»

۳-۲-۱-۱-۲-۱- نقد و ایراد اول

۳-۲-۱-۱-۲-۲- نقد و ایراد دوم

۳-۲-۱-۱-۲-۳- نقد و ایراد سوم

۳-۲-۱-۱-۲-۴- نقد و ایراد چهارم

۳-۲-۱-۱-۳- آیه شریفه « اَحلَّ الله البیع»

۳-۲-۱-۱-۳-۱- نقد و ایراد اول

۳-۲-۱-۱-۳-۲- نقد و ایراد دوم

۳-۲-۱-۱-۳-۳- نقد و ایراد سوم

۳-۲-۱-۲- سنت

۳-۲-۱-۲-۱- حدیث نبوی « اَلناسُ مُسلطُونَ عَلی اَموالِهم »

۳-۲-۱-۲-۱-۱- نقد و ایراد اول

۳-۲-۱-۲-۱-۲- نقد و ایراد دوم

۳-۲-۱-۲-۲- حدیث نبوی «لایَحِلُّ مالُ امرِءٍ مُسلِمٍ اِلاّ عَن طیب نَفسِهِ»

۳-۲-۱-۲-۲-۱- نقد و ایراد اول

۳-۲-۱-۲-۲-۲- نقد و ایراد دوم

۳-۲-۱-۲-۲-۳- نقد و ایراد سوم

۳-۲-۱-۲-۳- حدیث «اَلبَیعانِ بِالخیارِ مالَم یَفتَرِقا فاِذا افتَرَقا وَجَبَ البیعُ»

۳-۲-۱-۲-۳-۱- نقد و ایراد اول

۳-۲-۱-۲-۳-۲- نقد و ایراد دوم

۳-۲-۱-۲-۳-۳- نقد و ایراد سوم

۳-۲-۱-۲-۳-۴- نقد و ایراد چهارم

۳-۲-۱-۲-۳-۵- نقد و ایراد پنجم

۳-۲-۱-۳- بنای عقلا

۳-۲-۱-۳-۱- نقد و ایراد اول

۳-۲-۱-۳-۲- نقد و ایراد دوم

۳-۲-۱-۳-۳- نقد و ایراد سوم

۳-۲-۲- دلیل فقاهتی اصل لزوم

۳-۲-۲-۱- استصحاب

۳-۲-۲-۱-۱- نقد و ایراد اول

۳-۲-۲-۱-۲- نقد و ایراد دوم

۳-۲-۲-۱-۳- نقد و ایراد سوم

۳-۳- مبنای اصل لزوم در قانون مدنی

۳-۳-۱- نحوه استدلال دکتر کاتوزیان

۳-۳-۱-۱- نقد و ایراد اول

۳-۳-۱-۲- نقد و ایراد دوم

۳-۳-۱-۳- نقد و ایراد سوم

۳-۳-۱-۴- نقد و ایراد چهارم

۳-۳-۲- نحوه استدلال دکتر شهیدی

۳-۳-۲-۱- نقد و ایراد بر این استدلال

۳-۳-۳- نحوه استدلال دکتر لنگرودی

۳-۳-۴- نحوه استدلال دکتر شهبازی

۳-۳-۵- نظر نگارنده در مورد ماده ۲۱۹ ق.م بر اصل لزوم

 

فصل چهارم: مبانی لزوم و جواز در ایقاعات

۴-۱- ضابطه

۴-۱-۱- اعمال ارادی که خارج از ارکان ایقاع محسوب می شوند

۴-۲- ایقاعات در حقوق عینی و دینی

۴-۲-۱- احیاء اراضی موات

۴-۲-۱-۱- مفهوم احیاء

۴-۲-۱-۲- ماهیت احیاء

۴-۲-۱-۳- شرایط تملک از طریق احیاء

۴-۲-۱-۳-۴- احیاء موات در حقوق امروز

۴-۲-۱-۳-۵- لزوم و جواز احیاء اراضی موات

۴-۲-۲- تحجیر

۴-۲-۲-۱- مفهوم تحجیر

۴-۲-۲-۲- اثر تحجیر

۴-۲-۲-۳- شرایط تحقق حق تحجیر

۴-۲-۲-۴- ماهیت تحجیر

۴-۲-۲-۵- لزوم و جواز تحجیر

۴-۲-۳- حیازت مباحات

۴-۲-۳-۱- مفهوم مباح

۴-۲-۳-۲- تعریف حیازت

۴-۲-۳-۳- انواع مباحات

۴-۲-۳-۴- حیازت مباحات در حقوق امروز

۴-۲-۳-۵- ماهیت حیازت

۴-۲-۳-۶- لزوم و جواز حیازت مباحات

۴-۲-۴- سبق

۴-۲-۴-۱- مفهوم سبق

۴-۲-۴-۲- تفاوت سبق با سایر مباحات

۴-۲-۴-۳- قلمرو اجرای ضابطه سبق

۴-۲-۴-۴- ماهیت حق سبق

۴-۲-۴-۵- لزوم و جواز سبق

۴-۲-۵- اعراض

۴-۲-۵-۱- مفهوم اعراض

۴-۲-۵-۲- تفاوت اعراض با ابراء

۴-۲-۵-۳- شرایط تحقق اعراض

۴-۲-۵-۴- احراز و اثبات اعراض

۴-۲-۵-۵- مصادیق اعراض

۴-۲-۵-۵-۱- اعراض از حق انتفاع و ارتفاق

۴-۲-۵-۵-۲- اعراض از تحجیر و سبق

۴-۲-۵-۵-۳- اعراض از رهن (حق عینی تبعی)

۴-۲-۵-۵-۴- اعراض فروشنده از دریافت وجه طبق ماده ۱۴۹ قانون ثبت

۴-۲-۵-۵-۵- اعراض از حق شفعه

۴-۲-۵-۶- لزوم و جواز اعراض

۴-۲-۶- اخذ به شفعه

۴-۲-۶-۱- تعریف حق شفعه

۴-۲-۶-۲- اوصاف حق شفعه

۴-۲-۶-۳- اثر حق شفعه

۴-۲-۶-۴- ماهیت حقوقی اخذ به شفعه

۴-۲-۶-۵- اعلام اراده (انشاء تملک) در اخذ به شفعه

۴-۲-۶-۶- لزوم و جواز اخذ به شفعه

۴-۲-۷- ابراء

۴-۲-۷-۱- تعریف ابراء

۴-۲-۷-۲- اوصاف ابراء

۴-۲-۷-۳- تمیز ابراء از بخشش طلب به مدیون

۴-۲-۷-۴- مصادیق ابراء

۴-۲-۷-۴-۱- ابراء از دین طبیعی

۴-۲-۷-۴-۲- ابراء ذمه میت

۴-۲-۷-۴-۳- ابراء شوهر از نفقه زن

۴-۲-۷-۵- اثر ابراء

۴-۲-۷-۶- لزوم و جواز ابراء

۴-۲-۸- تعیین مصداق در بیع کلی

۴-۲-۸-۱- اقسام مبیع

۴-۲-۸-۲- مفهوم کلی فی الذمه

۴-۲-۸-۳- زمان ملکیت مبیع و ثمن

۴-۲-۸-۴- ماهیت تعیین مصداق در بیع کلی

۴-۲-۸-۵- لزوم و جواز تعیین مصداق در بیع کلی

۴-۳- ایقاعات در انحلال اعمال حقوقی

۴-۳-۱- فسخ

۴-۳-۱-۱- اعلام فسخ

۴-۳-۱-۲- ماهیت خیار

۴-۳-۱-۳- طبیعت خیار

۴-۳-۱-۴- اثر اجرای خیار

۴-۳-۱-۵- لزوم و جواز فسخ

۴-۳-۲- رجوع

۴-۳-۲-۱- مفهوم رجوع

۴-۳-۲-۲- شباهت فسخ و رجوع از نظر ماهیت و اثر

۴-۳-۲-۳- برخی از مصادیق رجوع

۴-۳-۲-۴- لزوم و جواز رجوع

۴-۳-۳- عزل وکیل و استعفای وکیل

۴-۳-۳-۱-عزل وکیل

۴-۳-۳-۱-۱- لزوم ابلاغ خبر عزل

۴-۳-۳-۲- استعفای وکیل

۴-۳-۳-۳- لزوم و جواز عزل و استعفای وکیل

۴-۳-۴- رَد اعمال حقوقی غیر نافذ

۴-۳-۴-۱- مفهوم رد

۴-۳-۴-۲- تفاوت فسخ با رد

۴-۳-۴-۳- وقوع رد

۴-۳-۴-۴- اثر رد

۴-۳-۴-۵- لزوم و جواز رد

۴-۴- ایقاعات اذنی

۴-۴-۱- اذن محض

۴-۴-۱-۱- تعریف اذن

۴-۴-۱-۲- اقسام اذن

۴-۴-۱-۳- اثر اذن محض

۴-۴-۱-۴- ماهیت اذن

۴-۴-۱-۵- رجوع از اذن

۴-۴-۱-۶- لزوم و جواز اذن محض

۴-۴-۱-۷- اذن الزام آور یا اعطای حق

۴-۵- ایقاعات موجد تعهد

۴-۵-۱- تعهد به سود ثالث

۴-۵-۱-۱- تعریف و صورت ایجاد تعهد

۴-۵-۱-۲- ماهیت حقوقی تعهد به نفع شخص ثالث

۴-۵-۱-۳- قلمرو ماده ۱۹۶ ق.م

۴-۵-۱-۴- طرق ایجاد تعهد به نفع ثالث

۴-۵-۱-۵- رَد تعهد از سوی ثالث

۴-۵-۱-۶- لزوم و جواز تعهد به نفع شخص ثالث

۴-۵-۲- تنفیذ اعمال حقوقی غیر نافذ

۴-۵-۲-۱- مفهوم اجازه

۴-۵-۲-۲- ماهیت اجازه

۴-۵-۲-۳- شرایط اجازه

۴-۵-۲-۴- لزوم و جواز اجازه

۴-۶- ایقاعات مربوط به وصیت

۴-۶-۱- وصایای ایقاعی

۴-۶-۱-۱- وصیت عهدی

۴-۶-۱-۲- وصیت بر غیر محصور و جهات

۴-۶-۱-۳- وصیت به ابراء

۴-۶-۲- رَد وصایت

۴-۶-۲-۱- تعریف وصی

۴-۶-۲-۲- رَد وصایت

۴-۶-۳- تنفیذ و رد وصایای زاید بر ثلث

۴-۶-۳-۱- تنفیذ وصیت زاید بر ثلث

۴-۶-۳-۲- رَد وصیت زاید بر ثلث

۴-۶-۴- لزوم و جواز

۴-۶-۴-۱- لزوم و جواز وصیت از طرف موصی :

۴-۶-۴-۲- لزوم و جواز وصایت ار طرف وصی :

۴-۶-۴-۳- لزوم وجواز تنفیذ و رد وصیت زاید بر ثلث :

 

فصل پنجم: نتیجه گیری و پیشنهادها

نتیجه گیری.

پیشنهادها