بررسی مبانی، قواعد و روش‌های تفسیری تفسیر نسیم حیات

کلیّات تحقیق

بیان مسئله

پیشینه تحقیق

پرسش‌های تحقیقی

فرضیه‌ها

اهداف تحقیق

فصل اول: تعاریف و مفاهیم بنیادین

۱-۱- شناخت واژگان کلیدی

۱-۱-۱- تفسیر

۱-۱-۲- مبانی تفسیر قرآن

۱-۱-۳- قواعد تفسیری

۱-۱-۴- مفهوم شناسی منهج (روش) تفسیری

۱-۱-۵- گرایش تفسیری (اتّجاه)

۱-۲- شناخت تفسیر نیم حیات

۱-۲-۱- جایگاه تفسیر نسیم حیات

۱-۲-۲- اهداف و نتایج تفسیر نسیم حیات

۱-۲-۲-۱- سادگی و همه فهمی

۱-۲-۲-۲- اثبات چهره موزون سوره‌های قرآن و روابط بین آیات

۱-۲-۲-۳- مقابله با شبهه افکنی های خاورشناسان

۱-۲-۳- ویژگی‌های تفسیر نسیم حیات

۱-۲-۳-۱- ویژگی‌های محتوایی تفسیر نسیم حیات

۱-۲-۳-۲- ویژگی‌های ساختاری تفسیر نسیم حیات

۱-۲-۳-۲-۱- اکتفا به ترجمه توضیحی صرف

۱-۲-۳-۲-۲- استفاده از تیتر

۱-۲-۳-۲-۳- به‌کارگیری تغییر قلم

۱-۲-۳-۲-۴- گروه‌بندی آیاتی که از لحاظ معنایی باهم مشترک‌اند در یک بحث

۱-۲-۴-  شیوه بیان و تنظیم مطالب در تفسیر نسیم حیات

۱-۲-۴-۱- فهرست بندی مطالب سوره

۱-۲-۴-۲- ذکر نام غیر معروف سوره‌ها

۱-۲-۴-۳- تبیین هدف یا غرض کلی سوره

۱-۲-۴-۳-۱- معیاری برای حلّ اختلاف تفسیری

۱-۲-۴-۳-۲- معیاری برای شناخت اسباب نزول

۱-۲-۴-۴- گاهی ذکر خاطره‌ای مرتبط با سوره

۱-۲-۴-۵- ذکر روایتی مرتبط با آیه

۱-۲-۴-۶- بررسی لغوی و اصطلاحی آیات و گزینش معنای برتر

۱-۲-۴-۷- تحلیل مسئله

۱-۲-۴-۸- اشاره به ابعاد علمی مسئله

۱-۲-۴-۹- بررسی ابعاد عرفانی مسئله

۱-۲-۴-۱۰- گاهی ذکر اختلاف قرائت‌ها و بررسی آن‌ها

۱-۳- شناخت مؤلف نسیم حیات

۱-۳-۱- زندگی‌نامه

۱-۳-۲- آثار

۱-۳-۲-۱- تفسیر یک جلدی مبین

۱-۳-۲-۲- تفسیر ۳۰ جلدی نسیم حیات

۱-۳-۲-۳- تفسیر ۸ جلدی نسیم حیات

۱-۳-۲-۴- ترجمه قرآن با واژگان

۵-حقّ با کیست؟ (مناظره مذاهب اسلامی با وهابیت)

فصل دوم: مبانی، قواعد، روش و گرایش تفسیری نسیم حیات

۲-۱- مبانی تفسیری نسیم حیات

۲-۱-۱- جایگاه و اهمیّت شناخت مبانی تفسیر

۲-۱-۲- انواع مبانی تفسیر

۲-۱-۲-۱- آیات متشابه

۲-۱-۲-۱-۱- فایده آیات متشابه‏

۲-۱-۲-۱-۲- انواع متشابه

۲-۱-۲-۲- انسجام ساختاری قرآن

۲-۱-۲-۲- ۱- ارتباط معنایی آیات و گونه‌های آن در تفسیر نسیم حیات

۲-۱-۲-۳- جامعیت قرآن در تفسیر نسیم حیات

۲-۱-۲-۳-۱- مستندات قرآنی جامعیّت قرآن

۲-۱-۲-۳-۲- دو ویژگی مؤثر در جاودانگی قرآن

۲-۱-۲-۴- امکان و جواز تفسیر در نسیم حیات

۲-۱-۲-۵- بررسی نیاز مخاطبان به تفسیر در نسیم حیات

۲-۱-۲-۵-۱- مهم‌ترین علل نیازمندی قرآن به تفسیر

۲-۱-۲-۶- منابع تفسیر

۲-۱-۲-۶-۱- مستندات منبع بودن قرآن در تفسیر نسیم حیات

۲-۲- قواعد تفسیری نسیم حیات

۲-۲-۱- فهم ادبیات عربی زمان نزول

۲-۲-۲- مطالعه تفاسیر مختلف خصوصاً تفاسیر اهل‌بیت

۲-۲-۳- توجّه به شأن و سبب نزول

۲-۲-۴- توجّه به ظاهر و باطن آیات

۲-۲-۵- سیاق

۲-۲-۵-۱- انواع سیاق

۲-۲-۶- جری و تطبیق

۲-۲-۶-۱- معنای لغوی جری و تطبیق

۲-۲-۶-۲- معنای اصطلاحی جری و تطبیق

۲-۲-۶-۳- رابطه‏ى جرى و بطن‏

۲-۲-۷- توجه به معانی و بیان ریشه کلمات

۲-۲-۸- توجه به کلمات کلیدی و مترادف

۲-۲-۹- جایگاه معنایی کلمات و آیات

۲-۲-۱۰- توجه به ترتیب نزول آیات

۲-۳- روش‌های تفسیری نسیم حیات

۲-۳-۱- روش تفسیر قرآن به قرآن

۲-۳-۱-۱- توضیح آیات مجمل به وسیله آیات مبین

۲-۳-۱-۲- پذیرش معنایی از میان معانی مطرح‌شده در آیه

۲-۳-۱-۳- استعانت از قرآن در تعیین معنای اصطلاحی خاصی

۲-۳-۱-۴- توضیح معنای برخی از آیات توسط آیات دیگر

۲-۳-۱-۵- تأیید معنای بعضی کلمات، با شواهد قرآنی

۲-۳-۱-۶- معرّفی تفاسیر قرآن به قرآن

۲-۳-۲- روش تفسیر روایی قرآن

۲-۳-۲-۱- شرح کلمات مجمل و مبهم

۲-۳-۲-۲- بیان مصداق اکمل و اتمّ آیه

۲-۳-۲-۳- بیان جزئیات آیات الا حکام

۲-۳-۲-۴- بیان شأن نزول آیات

۲-۳-۲-۵- بیان بطن و تأویل آیات

۲-۳-۲-۶- تقیید آیه مطلق به وسیله روایت

۲-۳-۳- روش تفسیر عقلی و اجتهادی

۲-۳-۳-۱- عقل

۲-۳-۳-۲- اجتهاد

۲-۳-۳-۳- گونه‌های تفسیر عقلی

۲-۳-۳-۴- ذکر نمونه‌های تفسیر اجتهادی در نسیم حیات

۲-۳-۴- روش تفسیر علمی قرآن

۲-۳-۵- روش تفسیر کامل و جامع

۲-۴- گرایش‌های تفسیری نسیم حیات

۲-۴-۱- گرایش فقهی

۲-۴-۱-۱- ازدواج موقت

۲-۴-۱-۲- فلسفه وضو و تیمّم

۲-۴-۱-۳- فلسفه خمس

۲-۴-۱-۴- فلسفه روزه

۲-۴-۱-۵- فلسفه طلاق

۲-۴-۲- گرایش کلامی

۲-۴-۲-۱- امامت، عامل اصلی یأس کفار

۲-۴-۲-۲- صفات خبریه

۲-۴-۲-۳- رؤیت خداوند

۲-۴-۳- گرایش فلسفی

۲-۴-۳-۱- بطلان پولورالیزم

۲-۴-۳-۲- تحلیل دو خدایی

۲-۴-۳-۳- نور بودن خداوند

۲-۴-۴- گرایش علمی

۲-۴-۴-۱- آفات تفسیر علمی

۲-۴-۴-۲- امتیازات تفسیر علمی

۲-۴-۴-۳- شرایط تفسیر علمی

۲-۴-۴-۴- گرایش علمی در تفسیر نسیم حیات

۲-۴-۵- گرایش اجتماعی

۲-۴-۵-۱- صبر و شکیبایی

۲-۴-۵-۲- روابط اجتماعی مسلمانان با همدیگر

۲-۴-۵-۳- مسئله وحدت امّت اسلامی

۲-۴-۵-۴- ضرورت حکومت اسلامی برای مردم

۲-۴-۵-۵- همکاری و تعاون اجتماعی در امور خیریه

۲-۴-۵-۶- مسئله آزادی انسان و شرایط آن

۲-۴-۵-۷- انفاق

۲-۴-۶- گرایش ادبی

۲-۴-۶-۱- توجه به صرف و نحو لغات و جملات قرآن

۲-۴-۶-۲- توضیح لغات و مشکلات قرآن

۲-۴-۶-۳- عدول از غیبت به خطاب

۲-۴-۶-۴- معانی حروف

۲-۴-۶-۵- بحث اختلاف قرائت

۲-۴-۶-۶- بحث تقدیم و تأخیر

۲-۴-۶-۷- استعاره

۲-۴-۶-۸- مقلوب

۲-۴-۶-۹- حذف و اختصار

۲-۴-۶-۱۰- کنایه و تعریض

۲-۴-۶-۱۱- حقیقت و مجاز

۲-۴-۶-۱۲- تشبیه

نتایج و دستاوردهای تحقیق