بررسی تأثیر مبانی فکری ابن تیمیه و ابن قیم در تفسیرشان

فصل اول: کلیات

بخش اول: زندگینامه ابن تیمیه

شرح حال

نظر بزرگان اهل سنت در مورد ابن تیمیه

انتقاد تند ذهبی از ابن تیمیه

ابن حجر عسقلانی و نسبت نفاق به ابن تیمیه

سبکی بدعت گزار دانستن ابن تیمیه

گمراه و گمراه گر شمردن ابن تیمیه از سوی ابن حجر مکی

آثار

الف) در تفسیر

ب) در عقاید

ج) در فقه

د) مؤلفات

بخش دوم: زندگینامه ابن قیم

شرح حال

شاگردان

آثار

الف) در تفسیر

ب) در عقاید

ج) درفقه

د) در عرفان

هـ)سایر مولفات

بخش سوم: سلفیه

معنای سلفیه

الف) تعریف سلفیه از دیدگاه موافقان

ب) تعریف سلفیه از دیدگاه مخالفان

تاریخچه سلفیه

روش فکری سلفیه

ظهور وهابیت

بخش چهارم اهل حدیث

زمینه های پیدایش اهل حدیث

الف) مستندات نبوی

ب) مستندات اثری

بزرگان اهل حدیث

اصول اهل حدیث

منع تأویل

الف) فرقه های اهل حدیث در منع تأویل

ب) منع تأویل در سیر تاریخی

ج) نظر ابن تیمیه در خصوص تأویل

د) نظریه علامه طباطبایی

ظاهرگرایی

دور دانستن ساحت عدل الهی از هرگونه اندیشه و نظر

رویت خدا

ایمان هم قول است و هم عمل

اعتقاد به افضلیت ابوبکر و عمر

نقد وبررسی

فصل دوم: دیدگاه های تفسیری ابن تیمیه وابن قیم در اصول اعتقادات

مقدمه

بخش اول: توحید

توحید صفاتی

مرئی بودن خداوند

دلایل معتقدین به رویت

الف) عقلی

ب) نقلی

نقد دلایل فوق

روایات در عدم رویت

جسمانیت خداوند

اقوال معتقدین

نقد وبررسی

اثبات جهت و مکان برای خداوند

نظر موافقین

نقد این نظر

نتیجه گیری

توحید عبادی

طلب از اولیاء خدا و اعمالی که برای آنها پس از مرگشان انجام می شود

توسل به اولیاء

استنادات ابن تیمیه و ابن قیم در مخالفت با توسل به اولیاء

الف) قرآن کریم

نقد وبررسی

ب) دلیل دیگر

نقد دلیل فوق

آیات قرآن در مورد توسل

الف) آیه توسل

ب) آیه وحدت

ج) آیه استغفار

د) آیه مدح متوسلان

هـ) آیه طلب استغفار

روایات اسلامی و توسل

نتیجه بحث

شفاعت و طلب حاجت اخروی از ارواح مقدسه مثل مدد در قیامت

انواع شفاعت

الف) شفاعت تکوینی

ب) شفاعت تشریعی

نظر ابن تیمیه و هم کیشانش درمورد مسأله شفاعت

دلایل ابن تیمیه و شاگردانش در مورد مسأله شفاعت

الف) نهی صریح قرآن از پرستش غیر خدا

نقد

ب) ادعای اینکه در سیره صحابه و ائمه مذاهب چنین عملی نبوده است

نقد

دلایل و مدارک شفاعت

الف) قرآن

گروه اول: آیاتی که به طور مطلق شفاعت را نفی می کنند

گروه دوم: آیاتی که شفیع را منحصراً خدا معرفی می کنند

گروه سوم آیاتی که شفاعت را مشروط به اذن خدا می کنند

گروه چهارم آیاتی که شرایطی را برای شفاعت شونده بیان کرده اند

شروط شفاعت با استناد به آیات قرآنی

قابلیت برای شفاعت شدن

قابلیت برای شفاعت کردن

مأذون بودن از سوی خداوند

تأثیر شفاعت

ب) روایات

نذر، ذبح، صدقه، سوگند و

نظر ابن تیمیه در مورد نذر و ذبح و قربانی

پاسخ

الف) سوگند دادن خدا به منزلت اولیاء

ب) سوگند به غیر خدا

دلایل بر جواز سوگند به غیر خدا

اعمالی که در رابطه با قبر،پیکر مطهر و اشیاء مرتبط با اولیاء الهی می باشد

زیارت قبور

دلایل ابن تیمیه برحرمت زیارت قبور

نقد

احادیث زیارت قبور

بناء برقبور

تبرک به چزهای مقدس مثل تربت و ضریح مقدس

نظر سلفیون در مورد تبرک

دلایل نقلی تبرک

الف) تبرک در قرآن

ب) تبرک در روایات

نتیجه

بخش دوم: عدل

جبر و اختیار

نظر ابن تیمیه

نقد این نظر

ملاک حسن و قبح افعال

اعتقاد ابن تیمیه و ابن قیم در این باب

نقد

بخش سوم: نبوت

عصمت

دیدگاه های مختلف در مورد عصمت انبیاء

اصحاب حدیث و حشویه

معتزله

شیعه امامیه

دیدگاه ابن تیمیه و هم فکرانش در خصوص عصمت پیامبران الهی

نقد این نظر

بخش چهارم: امامت

صفات امام

عصمت

دلایل قرآنی عصمت امام

الف) اطاعت از اولی الامر

تفسیر ابن تیمیه از آیه

پاسخ

ب) آیه تطهیر

تفسیر ابن تیمیه از آیه

پاسخ

ج) آیه ابتلاء

نحوه استدلال آیه برعصمت امام، همراه با نظرات مخالفین

وجوب نصب وتعیین به نص

دلیل عقلی

استنادات قرآنی

آیه ولایت

نظر ابن تیمیه در مورد آیه

پاسخ

افضلیت

نظر ابن تیمیه

دلایل افضلیت امام

الف) آیه « أفمن یهدی الی الحق احق أن یتبع»

ب) آیه « قل هل یستوی الذین یعلمون و الذین لا یعلمون»

ج) روایت امام رضا(ع)

بخش پنجم: معاد

دیدگاه ابن تیمیه و ابن قیم در خصوص معاد

جمع بندی و نتیجه