احصاء شاخص ها و روشهای دوست یابی از منظر قرآن و تاثیر آن بر تربیت انسان

ـ ۲ـ بیان مسئله

یکى از نیازهاى اساسى انسان از بدو تولد تا پایان عمر نیاز به محبت ورزیدن به دیگران و مورد محبت دیگران واقع شدن است.(همان) این نیاز روانى انسان در طى مراحل رشد شکل‏هاى مختلف مى‏یابد و باید هر دوره‏اى به گونه‏اى متناسب تأمین و ارضاء گردد در نوزادی از طریق والدین و به خصوص مادر، در کودکی علاوه  بر خانواده، به وسیله گروه همبازى در نوجوانی از طریق گروه همسالان ، در دوران جوانی با ازدواج و پیدا کردن شریک زندگى و در میان سالی به شکل خاص دیگر. آنچه به عنوان  ویژگی­های دوست خوب مطرح است مطلق و صد در صد نیست چه اینکه انسان­ها کم و بیش دارای نواقصی نیز هستند کما این­که خود ما وقتی به کارنامه زندگی خود نگاهی می­افکنیم آن را بی نقص و عیب نمی بینیم. بنابر این به طور نسبی دوست خوب باید این خصوصیات را داشته باشد و جهت کلی زندگی او نیز به سمت و سوی این ویژگی­ها و جنبه­ های مثبت باشد. دوست و رفیق در شکل­گیری شخصیت افراد نقش بسیار مهمی دارد زیرا حالات و اقوال و افعال انسان به سرعت تحت تاثیر همنشین قرار می گیرد. فراوانندکسانی که بخاطرداشتن دوستان نا اهل و کم خرد دچار خسارت­های جبران ناپذیر شده اند و بالعکس، چه انسان­هایی که در اثر همنشینی با دوستان پاک و صادق و دانا از انحراف و فساد نجات یافته اند.

۱ـ۳ـ سوالات تحقیق:

الف : سوال اصلی:

۱: دوست یابی از منظر قرآن چگونه است ؟

ب : سوالات فرعی:

۱: تاثیر دوست در تربیت انسان چگونه است؟۲: شاخص ها و روش های دوست یابی از منظر قرآن کریم کدامند؟۳: پیامد های معاشرت با دوستان ناباب از منظر قرآن کریم کدامند؟

۱ـ۴ـ  ضرورت تحقیق:

اهمیت دوستی در آموزه­های دینی به حدی است که فرد از روی دوستانی که برای خود انتخاب نموده است شناخته می­گردد. در واقع تاثیر دوستان در انسان در طولانی مدت، باعث گرویدن فرد به اعتقادات، اخلاق و روش زندگی آن­ها می گردد. لذا انتخاب دوست و هم صحبت خوب و نیکو که باعث افزایش ایمان و اعتقاد و استمرار در مسیر درستی و راستی  بسیار مهم و با  ارزش تلقی می شود(علاقه­مند،۱۳۸۱: ۱۲۵).‏ دوست آینه باشد چو اندر او نگری، به راستی نقش دوست در خوشبختی و بدبختی انسان از هر عاملی مهمتر است، گاه او را تا سر حد فنا و نیستی پیش می برد و گاه او را به اوج افتخار می رساند و این تاثیر پذیری از نظر منطق اسلام تا آن حد است که از حضرت علی (ع) نقل شده که فرمود: هر گاه وضع کسی بر شما مشتبه شد و درون او را نشناختید به دوستانش نظر کنید، اگر اهل دین و آیین خدا باشند او نیز پیرو آیین خداست و اگر بر آیین خدا نباشند او نیز بهره ای ازآیین حق ندارد.‏ (نهج البلاغه)به طورکلی در روابط انسان­ها با یکدیگر و علاقه و نفرت آن­ها به هم چند دسته وجود دارد:۱: افرادی که نه جاذبه دارند و نه دافعه، این­ها افراد بی­تفاوتی هستند  نه کسی آن­ها را دوست می دارد و نه دشمن؛۲: افرادی که جاذبه دارند ولی دافعه ندارند، این­ها بیشتر از همه مرید پیدا می­کنند، این­ها اگر چه خود از روابط با انسان­ها خوب استفاده می­کنند، ولی افرادی سازشکارند و کار درستی نمی­کنند؛۳: افرادی که دافعه دارند اما جاذبه ندارند، این­ها دشمن سازند و دوست ساز نیستند و این­ها نیز افراد ناقصی هستند؛۴: مردمی که هم جاذبه دارند و هم دافعه، که اگر کار این­ها بر مبنای صحیح و خوب باشد کار درستی است، البته در این مورد هم ضعف و شدت دارد و مصداق واقعی و نمونه عالی آن در حضرت مولا علی (ع) است (زواری نسب،۱۳۸۳: ۸۰).اما علت دوستی و ضدیت (جذب و دفع) بین افراد به عکس نیروی مغناطیس داشتن سنخیت است. در بین انسان ها مومنین هستند که به هم پیوستگی دارند و به هیچ وجه از هم جدا نیستند و نمی شوند. إِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ إِخْوَهٌ فَأَصْلِحُوا بَیْنَ أَخَوَیْکُمْ وَ اتَّقُوا اللَّهَ لَعَلَّکُمْ تُرْحَمُونَ(حجرات:۱۰) ؛ مؤمنان برادر یکدیگرند پس دو برادر خود را صلح و آشتی دهید و تقوای الهی پیشه کنید ، باشد که مشمول رحمت او شوید (مکارم شیرازی).

بنی آدم اعضای یک پیکرند                          که در آفرینش ز یک گوهرند

 چو عضوی به درد آورد روزگار                       دگر عضوها را نماند قرار (بوستان سعدی)

۱ـ۵ـ اهداف تحقیق:

الف: هدف اصلی:

۱: احصاء شاخص ها و روشهای دوست یابی از منظر قرآن و تاثیر آن بر تربیت انسان .

ب: اهداف فرعی:

۱: بیان آیات قرآن کریم در مورد دوست یابی؛۲: بیان پیامدهای معاشرت با دوستان ناباب از منظر قرآن کریم؛۳: بیان آیات قرآن کریم در خصوص معاشرت با دوستان صالح و مومن.

۱ـ۶ـ روش تحقیق:

روش تحقیق حاضر از نوع  توصیفی- تحلیلی می باشد.

۱ـ۷ـ روش جمع آوری داده ها :

روش جمع آوری داده­ها از نوع کتابخانه­ای با استفاده از منابع و متون پایان­نامه­های مرتبط، آرشیو مجلات و اینترنت می­باشد.