آداب و رسوم مردم ایرانشهر

فصل اول : کلیات

۱-۱- بیان مسأله

۱-۲- موقعیت جغرافیایی ایرانشهر:

۱-۳- پوشش گیاهی ایرانشهر:

۱-۴- تاریخ قوم بلوچ:

۱-۵- مذهب مردم بلوچ:

۱-۶- آب و هوای ایرانشهر :

۱-۷- کارخانجات مهم ایرانشهر:

۱-۸- طوایف ساکن ایرانشهر:

۱-۹- طبقات اجتماعی در ایرانشهر:

فصل دوم : پیشینه تحقیق

فصل سوم : روش تحقیق

فصل چهارم : یافته های تحقیق

۴-۱- بخش اول – آداب و رسوم مردم ایرانشهر:

۴-۱-۱- هالو:

۴-۱-۲- زهیروک:

۴-۱-۳- لیکو:

۴-۱-۴- مودگ (مویه و زاری):

۴-۱-۵- شعر:

۴-۱-۶- بجّار:

۴-۱-۷- بیر (انتقام):

۴-۱-۸- کارچ و کپن (کارد و کفن):

۴-۱-۹- نازنیک:

۴-۱-۱۰- کردی:

۴-۱-۱۱- اَمبا:

۴-۱-۱۲- گوات (باد):

۴-۲- بخش دوم- عزاداری:

۴-۲-۱- مراسم ماه محرم :

۴-۲-۲- آیین مرگ و عزاداری:

۴-۲-۲-۱- عزاداری عمومی:

۴-۲-۲-۲- مراسم غسل میّت:

۴-۲-۲-۳- طریقه کفن کردن میت:

۴-۲-۲-۴- حمل و دفن جنازه:

۴-۲-۲-۵- مراسم پرسه (پرسان) porsân :

۴-۳- بخش سوم – جشن ها و مراسم

۴-۳-۱- ازدواج:

۴-۳-۱-۱- معیارهای انتخاب دختر:

۴-۳-۱-۲- ازدواج فامیلی:

۴-۳-۱-۳- معیارهای انتخاب داماد:

۴-۳-۱-۴- خواستگاری:

۴-۳-۱-۵- سانگ sâng  (بله برون):

۴-۳-۱-۶- مخفی ماندن عروس از داماد:

۴-۳-۱-۷- حنابندان:

۴-۳-۱-۸- کِلّـِه (حجله) :

۴-۳-۱-۹- جشن عروسی:

۴-۳-۱-۱۰- بردن داماد به خانه عروس:

۴-۳-۱-۱۱- آرایش عروس:

۴-۳-۱-۱۲- جهیزیه عروس:

۴-۳-۲- جشن ها و اعیاد:

۴-۳-۲-۱- جشن سور / سوران/ (ختنه):

۴-۳-۲-۲- عید سعید فطر:

۴-۳-۲-۳- عید قربان:

۴-۳-۳- مراسم

۴-۳-۳-۱- طلب باران:

۴-۳-۳-۲- عقیقه:

۴-۴- بخش چهارم – غذاها:

۴-۴-۱- تباهِگ (tabâheg):

۴-۴-۲- تنورچه(tanurčeh)  :

۴-۴-۳- هَتوک (hatuk) آبگوشت:

۴-۴-۴- دَلَگ (dalag) آش:

۴-۴-۵- پختن سبزیجات خودرو:

۴-۴-۶- خرما کنجت (کله هرما):

۴-۴-۷- چنگال:

۴-۴-۸- حلوا :

۴-۴-۹- انواع نان:

۴-۴-۹-۱- تیموش (timuš):

۴-۴-۹-۲- سیسرک (sisērk):

۴-۴-۹-۳- لواش:

۴-۴-۹-۴- کماچ:

۴-۴-۹-۵- نان گرده (gerda) تافتون:

۴-۴-۹-۶- تِجگی (tejgi) سمنو:

۴-۴-۹-۷- نان روغنی:

۴-۵- بخش پنجم – بازی ها:

۴-۵-۱- کپّگ (kappag) :

۴-۵-۲- کاتِلی / اِشکاتِلی (kâteli / eškâteli) :

۴-۵-۳- پُشت مه پشت (pošt ma pošt) :

۴-۵-۴- چَل (čall) :

۴-۵-۵- توتو (tutu) :

۴-۵-۶- چَوک (čawk) :

۴-۵-۷- بُوتَک (bōtak) :

۴-۵-۸- لگوش (lagoš) :

۴-۵-۹- ساچی (sâči) :

۴-۵-۱۰- گول (gul) :

۴-۵-۱۱- کلاه پرینتکا (kolâh perientakâ) :

۴-۵-۱۲- لَپّر (lappar) :

۴-۵-۱۳- هَدَک رو (hadakrōu) :

۴-۵-۱۴- بازی چوب در هوا:

۴-۶- بخش ششم

۴-۶-۱- جنگ و مبارزه:

۴-۶-۲- مال جنگی / چپو (mâl jangi / čapaw) چپاولگری:

۴-۶-۳- بید گیری (bēd, giri) انتقام گیری:

۴-۶-۴- پَهِلّی pahelli : عفو، بخشش

۴-۶-۵- مَیار و مَیار جلّی mayâr omayâr jalli : پناهندگی و پناهنده پذیری:

۴-۶-۶- پتّر (pattar) :

۴-۶-۷- دیوان:

۴-۷- بخش هفتم – هنجارهای اجتماعی:

۴-۷-۱- هنجارهای مثبت:

۴-۷-۱-۱- مَزَن و مستری (mazan o masteri)  احترام بزرگان:

۴-۷-۱-۲- شور و مشورت šawr :

۴-۷-۱-۳- هَیا hayâ : حیا، پاکدامنی:

۴-۷-۱-۴- ذُواهیر dowâhayr : دعای خیر

۴-۷-۱-۵- مَ ڈ ا mad,â : مرام

۴-۷-۱-۶- یکّویی / یکّی yakkuwi / yakki اتحاد:

۴-۷-۱-۷- هَشَر hašar : کار دسته جمعی:

۴-۷-۱-۸- بِجّار bejjâr : همیاری:

۴-۷-۱-۹- باجی bâji :

۴-۷-۱-۱۰- وَپک wapk : وقف

۴-۷-۱-۱۱- رَهم rahm : ترحّم

۴-۷-۱-۱۲- تَوکَل tawkal : توکّل

۴-۷-۱-۱۳- امانتداری amânatdâri :

۴-۷-۱-۱۴- راستی râsti : راستگویی

۴-۷-۱-۱۵- وَپا دای wapâdâri : وفای به عهد

۴-۷-۱-۱۶- گریبی garibi : ساده زیستی

۴-۷-۱-۱۷- سُهل سِندی sohlsendi : صلح جویی

۴-۷-۱-۱۸- مَزَن دِلی mazandeli : شجاعت

۴-۷-۱-۱۹- گَیرَت gayrat : غیرت

۴-۷-۲- هنجارهای منفی

۴-۷-۲-۱- شِگان šegân : طعنه

۴-۷-۲-۲- مَگر و پریب magroprēb : مکر و فریب

۴-۷-۲-۳- بَد دُوایی bad dwâyi : نفرین

۴-۷-۲-۴- اِیر جَنَگ (ērjanag) تحقیر :

۴-۷-۲-۵- کِینَگ و پدنَه (kēnag o pedna) = حسادت و توطئه :

۴-۸- بخش هشتم  – دسته بندی تابوهای بلوچی :

۴-۸-۱- خانوادگی:

۴-۸-۲- اعضای بدن

۴-۸-۳- خوراک:

۴-۸-۴- اجتماع:

۴-۸-۵- آرزوها:

۴-۹- بخش نهم – آیین ها:

۴-۹-۱- آیین های دینی:

۴-۹-۲- آیین های قومی و منطقه ای :

۴-۹-۳- آیین های تولد تا رشد و بزرگسالی:

۴-۱۰- بخش دهم – باورها و اعتقادات :

۴-۱۰-۱- اعتقاد به دعا و تعویذ:

۴-۱۰-۲- اعتقاد به طبیبان محلی برای درمان بیماری ها:

۴-۱۰-۳- اعتقاد مردم به جنّ:

۴-۱۰-۴- اعتقاد به نظر (چشم زخم):

۴-۱۰-۵- اعتقاد به خرافات در بین مردم:

۴-۱۰-۵-۱- انواع خرافات:

۴-۱۰-۵-۲- علت خرافات:

۴-۱۰-۵-۳- راه های مبارزه با خرافات:

۴-۱۰-۵-۴- باورها و اعتقادات

۴-۱۰-۶- خودداری زن حامله از دیدن مُرده و مراسم تشییع جنازه:

۴-۱۰-۷- اعتقاد به روز های زوج:

۴-۱۰-۸- اعتقاد مردم به از بین بردن تب های شدید:

۴-۱۰-۹- تاس گردان: tâsgardân

۴-۱۰-۱۰- نال : nâg

۴-۱۱- بخش یازدهم – آداب سوگند خوردن :

۴-۱۱-۱- قسم به قرآن و مقدسات و زیارتگاه ها:

۴-۱۱-۲- قسم زن طلاق:

۴-۱۱-۳- قسم به عزیزان و بستگان درجه یک:

۴-۱۱-۴- قسم به چادر زن / مادر:

۴-۱۱-۵- قسم به روزی:

۴-۱۱-۶- قسم به غیرت بلوچی و اخلاق:

۴-۱۲- بخش دوازدهم – خانواده و خویشاوندی:

۴-۱۳- بخش سیزدهم – طب سنتی منطقه:

۴-۱۳-۱- درمان بیمار با داغ کردن:

۴-۱۳-۲- درمان مارگزیدگی با فلفل سیاه:

۴-۱۳-۳- درمان یرقان (زردی):

۴-۱۳-۴- درمان اسهال کودکان:

۴-۱۳-۵- درمان شکم درد نوزاد:

۴-۱۳-۶- درمان مسمویت حاملگی:

۴-۱۳-۷- درمان به وسیله چُلّ:

۴-۱۳-۸- پاسبانی  pâsbâni:

۴-۱۳-۹- دود درمانی :

۴-۱۳-۱۰- بادکش (گُلَت golat ) :

۴-۱۳-۱۱- سرب ریختن:

۴-۱۳-۱۲- پَهریز pahrez : پرهیز:

۴-۱۳-۱۳- کلوخ درمانی:

۴-۱۳-۱۴- جا انداختن لگن خاصره:

۴-۱۳-۱۵- ریگ درمانی:

۴-۱۳-۱۶- حجامت:

۴-۱۳-۱۷- باد زدگی (گواتی : gwâti) :

۴-۱۳-۱۸- کاربرد گیاهان دارویی در معالجه بیماری ها:

۴-۱۳-۱۸-۱- کنجد:

۴-۱۳-۱۸-۲- مومنایی (mumanâyi) سلاجیت:

۴-۱۳-۱۸-۳- اَمباگ (ambâg) شنبلیله:

۴-۱۳-۱۸-۴- مَدُح (madoh) شیرین بیان:

۴-۱۳-۱۸-۵- شاه توت:

۴-۱۳-۱۸-۶- عسل:

۴-۱۳-۱۸-۷- نازبو (nâzbue) ریحان:

۴-۱۳-۱۸-۸- رَز (raz) رازیانه:

۴-۱۳-۱۸-۹- دِرمنه:

۴-۱۳-۱۸-۱۰- دانیچ (dânič) تخم سفید (شکم پاره):

۴-۱۳-۱۸-۱۱- خار شتر:

۴-۱۳-۱۸-۱۲- بَلاوَر balâwar   (جعفری) :

۴-۱۳-۱۸-۱۳- پورچنک porčenk (پونه) :

۴-۱۳-۱۸-۱۴- اسفناج:

۴-۱۳-۱۸-۱۵- بید:

۴-۱۳-۱۸-۱۶- کلپوره kalpore مریم گلی:

۴-۱۳-۱۸-۱۷- اِزبوتک ezbotk اجغون:

۴-۱۳-۱۸-۱۸- آویشن:

۴-۱۳-۱۸-۱۹- باقلا:

۴-۱۳-۱۸-۲۰- گشنیز سبز:

۴-۱۴- بخش چهاردهم   – پوشاک:

۴-۱۴-۱- جَوَک jawak :

۴-۱۴-۲- پلیوار paliwâr :

۴-۱۴-۳- سراوانی دوچ sarâwâni doč :

۴-۱۴-۴- هپتصد آدینکی haptsat âdinki :

۴-۱۴-۵- چهار شش ضلعی :

۴-۱۴-۶- پرکار porkâr :

۴-۱۴-۷- کَپّ نال kappnâl :

۴-۱۴-۸- بال کبوتر bâle kabwtar :

فصل پنجم : نتیجه گیری

۵-۱- نتیجه گیری: