بررسی سلامت پریودنتال دندان‌های مولر اول دائمی مجاور به مولر دوم شیری پس از درمان با روکش استیل

مقدمه

تحقیقات مختلف دردندانپزشکی نشان داده است که چگونگی وضعیت سلامت  دهان و دندان برکیفیت زندگی،از طریق اثر گذاری بر سلامت عمومی فردی واجتماعی نقش دارد.درد،ناراحتی،بی خوابی های شبانه و عدم شرکت کودکان در کلاس درس بدلیل وجود پوسیدگی دندانی همگی دلایلی است که بر کیفیت زندگی کودکان تاثیر دارد. هدف اصلی دندانپزشکی که برروی کودکان کار می‌کند، پیشگیری از بروز بیماری های دهان و دندان،ترمیم کردن آنها و جایگزین کردن دندانهای از دست رفته و در نهایت ایجاد و نگهداری یک سیستم دندانی کارا،بدون درد و زیبا می‌باشد.با توجه به اهمیت دندانهای شیری در ایجاد تکامل اکلوژن ایده آل،حفظ و نگهداری آنها در اثر پوسیدگی،ضربه یا اختلالات تکاملی با استفاده از روشهای مختلف ترمیمی امری ضروری است.معمولی ترین موادی که جهت ترمیم وبازسازی دندانهای شیری در دندانپزشکی بکار میرود شامل کامپوزیتها،سیستم های مختلف رزینی،گلاس آینومرها،آمالگام و…. ودرنهایت روکشهای استیل زنگ نزن می‌باشند.در ترمیم این دندان ها با روکش ،حفظ سلامت انساج نگهدارنده دندان روکش شده ودندانهای مجاور آن، یکی از ضروریات اولیه این درمان می‌باشد.ازآنجائیکه مطالعه وتحقیقات موجود دراین زمینه بیشتر گذشته نگر بوده و مداخله ای در مطالعه نداشته و دارای نقاط ضعف وکاستی هایی می‌باشد؛لذا این مطالعه باهدف بررسی سلامت پریودنتال دندان های مولراول دائمی مجاور به مولردوم شیری پس ازدرمان  با روکش استیل انجام شده است.

۱-۱  روکشهای استیل زنگ نزن

روکش استیل زنگ نزن، ترمیمی با دوام و ارزان بوده و به آسانی و سریعاً گذاشته می‌شود ولی متاسفانه تعدادی  از دندانپزشکان این درمان را به عنوان یک روش تهاجمی محسوب می‌کنند، بدین سبب، موارد تجویز آن در دندان های شیری به اندازه کافی مورد توجه قرار نگرفته است زیرا آنها تصمیم به ترمیم دندان با روکش را به معنای تراش بیش از حد دندان وهزینه بالا و درنهایت به مخاطره انداختن دندان می‌دانند.دندان‌های شیری دندان هایی  باطول عمر محدود هستند.با انتخاب ترمیم “مناسب” باطول عمر مورد انتظار ،دندانپزشکان می‌توانند در ارائه ترمیمی دائمی که هیچگاه نیاز به تعویض نداشته باشد موفق شوند.این امر اصولاً در دندان های دائمی غیر ممکن است،زیرا طول عمر مورد انتظار برای ترمیم ها بسیار کوتاهتر از طول عمر مورد انتظار برای دندانهاست ^(۱).حذف پوسیدگی در دندانهای شیری،بعلت نازکتر  بودن مینا وعاج درمقایسه با دندانهای دائمی سبب تضعیف نسوج باقی مانده تاج دندان و همچنین ناحیه تماس در مولرهای شیری بشکل سطح بوده وبرای قرار گرفتن ناحیه ختم آمالگام یا کامپوزیت در ناحیه خودبخود تمیز شونده، یک باکس تقریباً بزرگ نیاز است که این خود سبب تضعیف دندان میشود همچنین بدلیل کوچک بودن اندازه دندان های مولر شیری پس از برداشتن پوسیدگی هااغلب ،دیواره های باکالی و لینگوالی نگهدارنده نازک و ضعیف می‌شوند.بنابراین اگر لازم است که ترمیم مولر اول شیری بیش از ۲سال باقی بماند تراش های کم عمق همراه با دیواره های ضعیف اغلب سبب شکست ترمیم های کلاس ۲ می‌شود^(۱). از طرفی با توجه به اینکه پوسیدگی در دندانهای شیری بیشتر سبب ابتلاء پالپ میشود و دراین درمان سقف پالپ چمبر که خوداتصال دهنده وحمایت کننده دیواره های باکال،لینگوال،مزیال و دیستال می‌باشد،برداشته شده در  نتیجه این دندانهادر فشارهای اکلوزالی منجر به شکستگی تاج -ریشه می‌شود باتوجه به مطالب ذکر شده در بالا استفاده از روکشهای استنلس استیل احتمالاًمورد اعتمادترین ترمیم برای این دندانهای شیری می‌باشد.درچندین مطالعه گذشته نگر دوام SSC با ترمیم های دیگر مقایسه ونشان داده شده است که درتمامی آنها ،این روکش ها بطور قابل توجهی طول عمر و پایداری بیشتری در مقایسه با ترمیم های نوع دیگر داشته است ^{(۵،۴،۳،۲)}.مطالعه Seals نشان داد که SSC یک ترمیم مقاوم و مستحکم است که در دندان های شیری پالپوتومی ویا پالپکتومی شده و دندان‌هایی با نقایص تکاملی و پوسیدگی های وسیعی که چندین سطح دندان را دربرگرفته است ؛ به کارمی رود زیراکاربرد آمالگام دراین دندانها  سبب شکست درمان خواهد شد. کاربرد SSC در کودکان با استعداد به پوسیدگی که دارای دندان های قدامی و مولر پوسیده هستند، سبب نگهداری طولانی مدت تر دندان ها می‌شود.  چه از نظر استحکام و چه از نظر دوام، روکش بر آمالگام دوسطحی برتری دارد^(۶).طبق مطالعه Hickelو همکاران درصد شکست سالانه در پوسیدگی های تحمل کننده استرس در مولرهای شیری به ترتیب: ۱۴-۰% درSSC ،۳۵/۳-۰% در ترمیم های آمالگام،۸/۲۵-۰% در ترمیم گلاس آینومر، ۲۹/۱-۲% در ترمیم های غیر تروماتیک،۱۵-۰% در ترمیم های کامپوزیت و ۱۱-۰% در ترمیم های کامپومربوده است. علل عمده شکست: پوسیدگی ثانویه،نواقص مارژینال،شکستگی ها و سایش بوده است^(۷).Croll بیان داشت که حدود ۵۰ سال است که دندانپزشکان از SSC ها جهت ترمیم دندان های شیری و دائمی خلفی استفاده می‌کنند زیرا دارای مزایایی چون راحتی ، قیمت کم، استحکام و قابلیت اعتماد درمقایسه با سایر ترمیم ها هستند^(۸).نتایج مطالعه Mata  وهمکارش نشان دادند که کاربرد   SSC دردندانهای شیری سبب طول عمر بیشتر وکاهش درمان مجدد می شود ^(۹).طبق مطالعه  Attari  وهمکارش، روکش های فلزی از پیش ساخته شده در درمان دندان های شیری به شدت تخریب شده راتایید وبیان داشت میزان موفقیت بسیار بالاتر از سایر روش های ترمیمی دارد^(۱۰).بر اساس مطالعه Yengopal وهمکاران ، متخصصین سلامت دهان می‌بایست بهترین گزینه را در انتخاب نوع ترمیم جهت ترمیم دندان ها در دوران کودکی به کار برند.این ترمیم وقتی در دهان قرار می‌گیرد باید تامین کننده چندین هدف از جمله:استحکام،زیبایی،کاهش علائم و…. باشند^(۱۱).بر اساس مطالعه Frahbakhshpoor وهمکارش ،سال ها است که روکش های استنلس استیل به عنوان ترمیم هایی بسیار با دوام با موارد کاربرد مشخص برای بازسازی دندانهای شیری پالپوتومی یا پالپکتومی شده، دندان های با نقایص تکاملی و ضایعات وسیع پوسیدگی که چندین سطح را درگیر کرده اند، مطرح شده اند. از آنجا که این روکشها با پوشش کامل سطوح دندان، از ایجاد پوسیدگی در آینده حفاظت کرده و نیز به دلیل دوام و پایداری بالای آنها، لازم است توجه ویژه ای به استفاده از SSCدر کودکانی که تحت بی هوشی عمومی درمان میشوند، معطوف گردد^(۱۲).LeveringوMesser دوام و طول عمر SSC و ترمیم های آمالگام دوسطحی را مقایسه نموده و دریافتند روکشهایی که در کودکان کوچکتر از۴سال و بزرگتر از ۴ سال گذاشته شده اند ، میزان موفقیت تقریباً دوبرابر آمالگام  را در هر سال به مدت ۱۰ سال کارکرد داشته اند.آنها پیشنهاد کردند وقتی اختیار انتخاب بین ترمیم آمالگام دوسطحی و SSC در کودک زیر ۴ سال وجود دارد،احتمال شکست آمالگام تقریباً دوبرابراین روکش ها است.در مواقعی که دوام مورد نظر باشد، این روکش انتخاب قطعی است^(۴). آنها در مطالعه دیگری هزینه ترمیم دندانهای شیری را مقایسه کرده و نشان دادند که آمالگام تعویض شده با  SSC پرهزینه ترین ترمیم است ^(۱۳). دو عامل دیگر که در تصمیم گیری کاربردSSC اهمیت دارد الف: نقش والدین در زمینه مراقبت درمنزل ب: مراجعه مرتب به دندانپزشک جهت کنترل مرتب دندانها.در کودکی که مستعد به پوسیدگی است ویا کودکی که مراجعه مرتب جهت کنترل دندانها را ندارد ویاوالدین نقش مهمی درمراقبتهای درمنزل ندارنداین نوع ترمیم ، حفاظت از عودپوسیدگی را تامین می‌کند