مطالعه تطبیقی تأثیر اشتباه بر مسئولیت کیفری در حقوق کیفری ایران و فقه امامیه

مقدمه

الف- بیان مسئله

ب- اهمیت وضرورت انجام تحقیق

ج- پرسش های تحقیق

د- فرضیه های تحقیق

ه- اهداف تحقیق

و- تعاریف واژه هاواصطلات تخصصی

۱-اشتباه

۲- جهل

۳- جهل قصوری

۴- جهل تقصیری

۵- اشتباه حکمی

۶- اشتباه موضوعی

۷- مسؤولیت کیفری

ز-پیشینه تحقیق

ح- روش تحقیق

ر- ساختار تحقیق

بخش اول: کلیات احکام و مقررات راجع به اشتباه حکمی

فصل اول :جایگاه اشتباه حکمی و احکام آن در فقه امامیه

مبحث اول:منشأ اشتباه حکمی و احکام آن درفقه امامیه

گفتار اول :منشأ اشتباه حکمی

الف) فقدان نص

ب) اجمال نص

ج) تعارض نصوص

گفتاردوم: احکام اشتباه حکمی در قلمرو فقه امامیه

الف- حکم کلی جهل حکمی در فقه امامیه

۱-قاعده وجوب تعلم احکام شرعی

۲- قاعده اشتراک احکام اسلامی میان عالم و جاهل

ب-حکم اختصاصی جهل حکمی درفقه امامیه

مبحث دوم:تأثیر انواع اشتباه حکمی برمسئولیت کیفری درفقه امامیه

گفتار اول :اشتباه حکمی ناشی از وجود قانون

گفتاردوم:اشتباه حکمی ناشی از تفسیر نادرست  قانون

فصل دوم:جایگاه وقلمرواشتباه حکمی در حقوق کیفری موضوعه ایران

مبحث اول: انواع اشتباه حکمی ومبانی آن درقلمرو حقوق موضوعه ایران

گفتاراول:اشکال اشتباه حکمی دردیدگاه دکترین حقوق

الف- اشتباه حکمی ناشی از وجود قانون

ب- اشتباه حکمی  ناشی در تفسیر نادرست ازقانون

گفتار دوم: اشتباه حکمی در دیدگاه دکترین حقوقی وقوانین موضوعه ایران

الف- اشتباه حکمی در دیدگاه دکترین حقوقی

۱-دیدگاه موافقین قاعده « جهل به قانون رافع مسئولیت نیست »

۲- دیدگاه مخالفین  قاعده « جهل به قانون رافع مسئولیت نیست»

۳- طرفداران اعمال مطلق قاعده «جهل به قانون رافع مسؤولیت نیست»

۴-طرفداران اعمال نسبی قاعده «جهل به قانون رافع مسؤولیت نیست»

ب- حکم کلی قانون مجازات اسلامی درباره اشتباه حکمی

گفتارسوم: موضع قانون مجازات اسلامی۱۳۹۲راجع به اشتباه حکمی  برحسب نوع جرم

الف) جرایم مستوجب حد

ب) جرایم مستوجب قصاص

ج) جرائم مستوجب تعزیر

بخش دوم:احکام و مقررات راجع به اشتباه موضوعی

فصل اول :تأثیراشتباه موضوعی بر مسؤولیت کیفری در فقه امامیه

مبحث اول:جرائم مستوجب حد وتعزیر

گفتاراول:جرایم مستوجب حد

الف-جرم زنا

ب- جرم سرقت

ج-مصرف مسکر

د- سایر حدود

گفتار دوم :جرایم مستوجب تعزیر

الف- ضرب

ب- جرح

مبحث دوم : جرایم علیه تمامیت جسمانی اشخاص

گفتار اول : قتل

الف- اشتباه در هویت مجنی علیه

۱-نظر دسته اول

۲-نظر دسته دوم

ب-اشتباه درموضوع

ج-اشتباه در هدف

د- اشتباه در فعل نوعاً کشنده

گفتار دوم: اشتباه در ضرب و جرح و قطع عمدی

فصل دوم: تأثیر اشتباه موضوعی بر مسؤولیت کیفری در حقوق موضوعه ایران

مبحث اول: جرائم عمدی

الف – اشتباه در عناصر اساسی تشکیل دهنده جرم

۱) شعور یا قدرت تشخیص

۲) اراده

۳) سوء نیت یا قصد مجرمانه

۴)انگیزه

۵)آگاهی و علم

ب- اشتباه درکیفیات مشدده جرم

گفتار دوم : اشتباه در شخص

الف – اشتباه در موضوع

ب-  اشتباه در هویت

ج- اشتباه درنتیجه

مبحث دوم: جرائم غیر عمدی

گفتار اول: دیدگاه مخالفین به رفع مسئولیت کیفری

گفتار دوم: دیدگاه قائلین به رفع مسئولیت کیفری

نتیجه‌گیری و پیشنهادها