مقایسه‌ی محتوایی و ساختاری اشعار حافظ شیرازی و مأذون، شاعر دو زبانه (پارسی و ترکی سرا)

فصل اول: کلیات

۱- کلیات

۱-۱- اهداف تحقیق

۱-۲- بیان مسأله ی تحقیق

۱-۳- پیشینه ی تحقیق

۱-۴- روش تحقیق

فصل دوّم: نگاهی کوتاه به تاریخچه ی ادبیات تطبیقی

۲-۱- ادبیات تطبیقی، تعریف، اهمیّت و حوزه های آن

فصل سوم:بررسی احوال و افکار (زندگینامه) حافظ شیرازی و مأذون (شاعر دو زبانه ی ایل قشقایی)

۳-۱- حافظ

۳-۱-۱- نام، تخلص و القاب حافظ

۳-۱-۱-۱- سخنی درباره ی تخلّص شاعر

۳-۱-۲- ولادت و زادگاه حافظ

۳-۱-۳- نسب و خاندان حافظ

۳-۱-۴- ازدواج، همسر و فرزندان حافظ

۳-۱-۵- اوضاع اجتماعی- سیاسی عصر حافظ

۳-۱-۵-۱- حاکمین زمان حافظ و ممدوحین شاعر

۳-۱-۶- سخنی در باره ی دیوان حافظ

۳-۱-۷- وفات و مدفن حافظ

۳-۲- مأذون

۳-۲-۱- نگاهی کوتاه به تاریخچه ی ایل قشقایی (خاستگاه مأذون)

۳-۲-۲- معرفی زبان ترکی (زبان مردم ایل قشقایی)

۳-۲-۲-۱- کاربرد ریشه ها و پسوندها در زبان ترکی

۳-۲-۲-۲- توضیحی راجع به انواع پسوند در زبان ترکی

۳-۲-۳- شعر و شاعری در ایل قشقایی و اولّین شاعر برجسته ی آن

۳-۲-۴- نام، تاریخ ولادت، نسب و خاندان مأذون

۳-۲-۵- سخنی درباهی تخلّص شاعر

۳-۲-۵-۱- گزارشی از جایگاه تخلّص در سروده های مأذون

۳-۲-۵-۱-۱- تخلّص در سروده های ترکی

۳-۲-۵-۱-۱-۱- تخلّص در قوشمه ها

۳-۲-۵-۱-۱-۲-  تخلّص در گرایلیها:

۳-۲-۵-۱-۱-۳- تخلّص در شاختاییها:

۳-۲-۵-۱-۲- تخلّص در سروده های فارسی و فارسی آمیخته با ترکی

۳-۲-۵-۱-۲-۳-  تخلص در غزلهای فارسی مأذون

۳-۲-۵-۱-۲-۳- تخلص در قصیده:

۳-۲-۵-۱-۳- تخلّص در سروده های لری:

۳-۲-۶- ازدواج، همسر و فرزندان مأذون

۳-۲-۷- اوضاع اجتماعی و سیاسی عصر مأذون

۳-۲-۷-۱- اوضاع سیاسی جامعه‌ی فارس (محلّ زندگی شاعر)

۳-۲-۸- مقام دیوانی، حاکمان زمان شاعر و ممدوحین وی

۳-۲-۹- آثار برجای مانده از مأذون

۳-۲-۱۰- وفات و مدفن مأذون

۳-۳-  مقایسهای کوتاه از زندگی حافظ و مأذون

۳-۴- پیوستهای فصل سوم

فصل چهارم:تحلیل و بررسی ساختاری (زبانی، سبکی و بلاغی)

۴-۱- قالبهای شعری به کار رفته در دیوان حافظ شیرازی

۴-۱-۱- غزل:

۴-۱-۲- رباعی:

۴-۱-۳- قطعه:

۴-۱-۴- قصیده:

۴-۱-۵- مثنوی:

۴-۱-۶- ترجیعبند:

۴-۱-۷- ترکیب بند:

۴-۲- قالبهای شعری به کار رفته در دیوان مأذون

۴-۲-۱- قالبهای سرودههای ترکی مأذون

۴-۲-۱-۱- قوشمه:

۴-۲-۱-۲- گرایلی:

۴-۲-۱-۳- شاختایی:

۴-۲-۲- قالبهای سروده‌های فارسی مأذون

۴-۲-۲-۱- قصیده

۴-۲-۲-۲- غزل

۴-۲-۲-۳- مثنوی

۴-۲-۲-۴- مسمّط

۴-۲-۲-۵- ترکیب بند

۴-۲-۲-۶- قطعه

۴-۲-۲-۷- سبک و قالب نیمایی ‍]بحر طویل]

۴-۲-۳- قالب سروده‌های لری مأذون

۴-۳- نتیجه ای کوتاه از بحث قالبهای شعری به کار رفته در دیوان حافظ و مأذون

۴-۴- سبک ادبی

۴-۴-۱- سبک ادبی سروده‌های قرون هفتم و هشتم (دوران شاعری حافظ)

۴-۴-۲- بازگشت ادبی، سبک شعری دورهی مأذون

۴-۴-۳- سبک شخصی حافظ

۴-۴-۳-۱- ساختاری متضاد و متناقض نما

۴-۴-۳-۲- ایهام، دیگر خصیصه ی اصلی سبک حافظ

۴-۴-۳-۲-۱- نمونه هایی از ایهام در شعرحافظ

۴-۴-۳-۳- تشبیهات مضمر (غیرمستقیم ) و عالی

۴-۴-۳-۴- طنز زبان حافظ

۴-۴-۴- سبک شخصی مأذون

۴-۴-۴-۱- استفاده ی بیشمار از آرایه ی تضاد

۴-۴-۴-۲- استفاده از واژههای غیر ترکی در سروده های ترکی

۴-۴-۴-۲-۱- برخی واژه های عربی

۴-۴-۴-۲-۲- برخی واژههای فارسی

۴-۴-۴-۳-  بیپروایی در کلام و تعصب افراطی بر روی ترکها و زبان ترکی

۴-۴-۴-۴- ذکر بیپرده ی ملزومات عشق زمینی

۴-۴-۵- واژگان کلیدی در دیوان حافظ و مأذون

۴-۴-۵-۱- رند، واژهای کلیدی در دیوان حافظ

۴-۴-۵-۲- واژه ی کلیدی دیوان مأذون (دل و معادلهای ترکی آن)

۴-۴-۵-۲-۱- نمونه هایی از کاربرد معادلهای ترکی دل در سروده‌های مأذون

۴-۴-۶- جدول فراوانی برخی واژههای کلیدی مشترک در دیوان حافظ و مأذون

۴-۴-۷- جدول واژگان پرتکرار در دیوان حافظ (بر اساس نسخه ی علامه ی قزوینی به شرح و ترزیح خلیل خطیب رهبر)

۴-۴-۸- واژگان پرتکرار در سروده های ترکی مأذون (بر اساس مجموعه ی قشقایی شعری)

۴-۴-۹- جلوه های بیان در دیوان حافظ و مأذون

۴-۴-۹-۱- مجاز و انواع آن در سروده های حافظ و مأذون

۴-۴-۹-۱-۱- علاقه ی کلیّت و جزئیت

۴-۴-۹-۱-۲- علاقه ی حال و محل یا ظرف و مظروف:

۴-۴-۹-۱-۳- علاقه سببیت یا علّت و معلولی

۴-۴-۹-۱-۴- علاقه ی عموم و خصوص:

۴-۴-۹-۱-۵- علاقه ی ماکان و مایکون

۴-۴-۹-۱-۶- علاقه ی جنس:

۴-۴-۹-۱-۷- علاقه ی تضاد:

۴-۴-۹-۱-۸- علاقه ی قوم وخویشی:

۴-۴-۹-۲- تشبیه و انواع آن در سروده های حافظ و مأذون

۴-۴-۹-۲-۱- تشبیه مرسل:

۴-۴-۹-۲-۲- تشبیه مجمل:

۴-۴-۹-۲-۳- تشبیه بلیغ:

۴-۴-۹-۲-۴- تشبیه مضمر:

۴-۴-۹-۲-۵- تشبیه تفضیل:

۴-۴-۹-۲-۶-  تشبیه ملفوف:

۴-۴-۹-۲-۷- تشبیه جمع:

۴-۴-۹-۳- استعاره و انواع آن در سروده های حافظ و مأذون

۴-۴-۹-۳-۱- استعاره ی مصرّحه:

۴-۴-۹-۳-۲- استعاره ی مکنیه تخییلیه:

۴-۴-۹-۴- کنایه و انواع آن به لحاظ مکنی ٌ عنه در سروده های حافظ و مأذون

۴-۴-۹-۴-۱- کنایه از موصوف ( اسم)

۴-۴-۹-۴-۲- کنایه از صفت

۴-۴-۹-۴-۳-  کنایه از فعل (مصدر)

۴-۴-۹-۴-۴- تعریض:

۴-۴-۱۰- جلوه هایی از بدیع معنوی در سروده های حافظ و مأذون

۴-۴-۱۰-۱- مراعات النظیر (تناسب، مؤاخات، توفیق، تلفیق و ائتلاف):

۴-۴-۱۰-۲- تضاد (مطابقه، طباق، تطبیق، تکافو)

۴-۴-۱۰-۳- تلمیح:

۴-۴-۱۰-۴- پارادوکس:

۴-۴-۱۰-۵- مبالغه، اغراق و غلو:

۴-۴-۱۰-۶- ارسال المثل یا تمثیل:

۴-۴-۱۰-۷- لفّ و نشر:

۴-۴-۱۰-۸- تنسیق الصفات:

۴-۴-۱۰-۹- التفات:

۴-۴-۱۰-۱۰- روش ایهام

۴-۴-۱۰-۱۱- ایهام تناسب:

۴-۴-۱۰-۱۲- حسن تعلیل:

۴-۴-۱۰-۱۳- سؤال و جواب:

۴-۴-۱۱- کاربرد موسیقی در سروده های حافظ و مأذون

۴-۴-۱۱-۱- اصطلاحات موسیقایی در سروده های حافظ و مأذون

۴-۴-۱۱-۲- موسیقی بیرونی ( وزن) در سروده های حافظ و مأذون

۴-۴-۱۱-۲-۱- اوزان عروضی مشترک در سروده های حافظ و مأذون

۴-۴-۱۱-۲-۱-۱- فاعلاتن فاعلاتن فاعلات (رمل مسدس مقصور)

۴-۴-۱۱-۲-۱-۲- مفعول فاعلات مفاعیل فاعلن (مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف)

۴-۴-۱۱-۲-۱-۳- مفاعیلن مفاعیلن مفاعیلن مفاعیلن (هزج مثمن سالم)

۴-۴-۱۱-۲-۱-۴- مفعول مفاعیل مفاعیل مفاعیل (هزج مثمن اخرب مکفوف مقصور)

۴-۴-۱۱-۲-۱-۵- فاعلاتن فعلاتن فعلاتن فعلات (رمل مثمن مخبون مقصور)

۴-۴-۱۱-۲-۱-۶- مفعول فاعلاتن مفعول فاعلاتن  (مضارع مثمن اخرب)

۴-۴-۱۱-۳- موسیقی کناری (قافیه و ردیف) در سروده های حافظ و مأذون

۴-۴-۱۱-۴- موسیقی درونی (بدیع لفظی) در سروده های حافظ و مأذون

۴-۴-۱۱-۴-۱- روش تسجیح:

۴-۴-۱۱-۴-۱-۱- ترصیع:

۴-۴-۱۱-۴-۱-۲- موازنه یا مماثله:

۴-۴-۱۱-۴-۱-۳- تضمین المزدوج یا اعنات القرینه:

۴-۴-۱۱-۴-۲-روش تجنیس:

۴-۴-۱۱-۴-۲-۱- جناس تام:

۴-۴-۱۱-۴-۲-۲- جناس مضارع و لاحق:

۴-۴-۱۱-۴-۲-۳- جناس خط یا تصحیف

۴-۴-۱۱-۴-۲-۴- جناس مطرّف یا مزید

۴-۴-۱۱-۴-۲-۵- جناس اشتقاق (جناس کلمات هم خانواده یا جناس ریشه)

۴-۴-۱۱-۴-۳- روش تکرار

۴-۴-۱۱-۴-۳-۱- تکرار واک یا واج آرایی که بر دو نوع است

۴-۴-۱۱-۴-۳-۲- تکرار واژه در کلام که انواعی دارد

فصل پنجم:تحلیل و مقایسه ی محتوایی سروده های حافظ و مأذون

۵-۱- مضامین سروده های حافظ و مأذون

۵-۱-۱- محتوای تعلیمی

۵-۱-۱-۱- راز دوست را نزد غیر نگفتن

۵-۱-۱-۲- تأسّف بر عمر گذشته

۵-۱-۱-۳- همه چیز با سعی ممکن نمیشود!

۵-۵-۱-۴- دوری گزیدن از هم نشینی با ناجنس

۵-۱-۱-۵- خواب آلودگی بخت

۵-۱-۱-۶- تأثیر افلاک بر سرنوشت

۵-۱-۱-۷- بیهوده گذشتن عمر با خیالهای باطل

۵-۱-۱-۸- جاودانگی جهان و عمر کوتاه انسان

۵-۱-۱-۹- در پناه خدا بودن از چشم بد

۵-۱-۱-۱۰- حقّ نمک را نگه داشتن

۵-۱-۱-۱۱- دعوت به نیکویی

۵-۱-۱-۱۲- در بی وفایی دنیا

۵-۱-۱-۱۳- گله و شکایت از فلک در نشناختن قدر دانایان و ارج نهادن به نادانان

۵-۱-۱-۱۴- ناخشنود نشدن از ناملایمات روزگار و صبر بر آنها

۵-۱-۱-۱۵- در پوچی جهان

۵-۱-۱-۱۶- دوری از تفرقه و دعوت به اتّحاد

۵-۱-۱-۱۷- توصیه به جوانان برای عمل به پند پیران

۵-۱-۱-۱۸- تسلیم قضا و قدر الهی بودن

۵-۱-۱-۱۹- عیش و خوشگذرانی

۵-۱-۲- محتوای دینی

۵-۱-۲-۱- آیات و احادیث مشترک در سروده های حافظ و مأذون

۵-۱-۲-۱-۱- اشاره به آیه ی ۱۶ از سوره «ق»:

۵-۱-۲-۱-۲- اشاره به آیه ی ۱۰۲ از سوره ی بقره:

۵-۱-۲-۱-۳- اشاره به آیه ی ۷۶ از سوره ی قصص:

۵-۱-۲-۱-۴- اشاره به آیه ی ۵۱از سوره ی قلم:

۵-۱-۲-۱-۵-  اشاره به آیه ی ۱۸ سوره ی انسان (دهر):

۵-۱-۲-۱-۶- اشاره به آیه ی ۱۴۳ از سوره ی اعراف:

۵-۱-۲-۱-۷- اشاره به آیه ی ۹۳ سوره ی یوسف:

۵-۱-۲-۱-۸- اشاره به آیات ۱۰۸ و ۱۰۷ از سورهی اعراف:

۵-۱-۲-۱-۹- اشاره به آیه ی ۶۰ از سوره ی توبه:

۵-۱-۲-۱-۱۰- اشاره به آیه ی ۲۳ سوره ی یوسف:

۵-۱-۲-۱-۱۱- اشاره به آیه ی۱۷۲ سوره ی اعراف:

۵-۱-۲-۱-۱۲- اشاره به آیه ی ۱۸۸ سوره ی اعراف:

۵-۱-۲-۱-۱۳- اشاره به آیه ی ۷۸ سوره ی نساء:

۵-۱-۲-۱-۱۴- اشاره به آیه ی۲۲ سوره ی اعراف:

۵-۱-۲-۱-۱۶- هر دو اشاره به آیه ی ۲۵ سوره ی نساء:

۵-۱-۲-۱-۱۷- اشاره به آیه ی ۱۲ سوره ی مؤمن:

۵-۱-۲-۱-۱۸- اشاره به آیه ی ۷۸ سوره ی «یس»:

۵-۱-۲-۱-۱۹- اشاره به آیه ی ۴۹ سوره حجر:

۵-۱-۲-۱-۲۰- اشاره به یکی از فرمایشات حضرت علی (ع):

۵-۱-۲-۱-۲۱- اشاره به کلام امام جعفر صادق (ع) که فرموده اند:

۵-۱-۲-۱-۲۲- اشاره به حدیث: «لا صَلواه اِلّا بِحُضورِ القَلب: نماز درست نمیشود مگر با حضور قلب.»

۵-۱-۲-۱-۲۴- اشاره به حدیث معروف رسول اکرم (ص):

۵-۱-۲-۲- برخی آیات و احادیث موجود در غزلیات حافظ شیرازی

۵-۱-۲-۲-۱- اشاره به آیه ی ۱۰ سوره ی صافات:

۵-۱-۲-۲-۲- اشاره به آیات ۲۹ و ۳۰ سوره‌ی قصص:

۵-۱-۲-۲-۳- اشاره به آیه ی ۱۴ سوره ی  مبارکهی نجم:

۵-۱-۲-۲-۴- اشاره به آیه ی ۱۵ سوره ی مبارکهی نجم:

۵-۱-۲-۲-۵- اشاره به آیه ی ۱۱۰ سوره ی مبارکهی مائده:

۵-۱-۲-۲-۶- اشاره به آیه ی ۹۹ سوره ی مبارکهی مائده:

۵-۱-۲-۲-۷- اشاره به آیه ی ۸ سوره ی مبارکه بیّنه:

۵-۱-۲-۲-۸- اشاره به آیه ی ۱۸ سوره ی مبارکهی فاطر:

۵-۱-۲-۲-۹- اشاره به آیه ی ۱۹سوره ی مبارکهی یوسف:

۵-۱-۲-۲-۱۰- اشاره به آیه ی ۱۰ سوره ی مبارکهی یوسف:

۵-۱-۲-۲-۱۱- اشاره به آیه ی ۷ سوره ی مبارکهی نمل:

۵-۱-۲-۲-۱۲- اشاره به آیات ۱۹و ۱۸و ۱۷سوره ی مبارکه نمل که بخشی از داستان حضرت سلیمان میباشد:

۵-۱-۲-۲-۱۳- اشاره به آیه ی ۲۲ سوره‌ی مبارکه ی نمل:

۵-۱-۲-۲-۱۴- اشاره به آیات ۸۵ تا ۸۸ سوره‌ی مبارکه ی طه:

۵-۱-۲-۲-۱۵- اشاره به مضمون آیات ۱۲۳ تا ۱۲۰ سوره‌ی مبارکه ی طه:

۵-۱-۲-۲-۱۶- اشاره به آیه‌ی ۴۴ سوره‌ی مبارکه ی بقره:

۵-۱-۲-۲-۱۷- اشاره به سخن پیامبر اکرم (ص) درباره ی اویس قرنی:

۵-۱-۲-۲-۱۸- اشاره به حدیث: « البلاءُ لِلولاءِ: لازمه ی دوستی بلاکشی است.»

۵-۱-۲-۲-۱۹- اشاره به حدیث: «اَنَا عِندَالمنکسره قلوبهم:

۵-۱-۲-۲-۲۰- اشاره به حدیث: «نَجَا المخفون و هَلَکَ المثقلون:

۵-۱-۲-۲-۲۲- تلمیح به سخن امیرالمؤمنین علی (ع): «اللهم زِدنی فیک تحیراً

۵-۱-۲-۳- برخی از آیات و احادیث موجود در سروده‌های مأذون

۵-۱-۳- محتوای غنایی (عشق از نگاه حافظ و مأذون)

۵-۱-۳-۱- برتری عشق بر عقل:

۵-۱-۳-۲- جاودانگی عشق

۵-۱-۳-۳- ازلی بودن عشق

۵-۱-۳-۴- دردانگی عشق

۵-۱-۳-۵- غربت گزیدن به خاطر دوست

۵-۱-۳-۶- ترک و خال هندو

۵-۱-۳-۷- توصیف زلف (یکی از اجزای عشق زمینی)

۵-۱-۳-۸- توصیف لب معشوق و برتری دادن آن بر قند و نبات

۵-۱-۳-۹- لب معشوق مساوی با آب زندگانی

۵-۱-۳-۱۰- خوش بودن بوس و کنار با معشوق

۵-۱-۳-۱۱- خاطر خوش با خیال معشوق داشتن

۵-۱-۳-۱۲- ایثار همه چیز در راه معشوق

۵-۱-۳-۱۳- مرگ و زندگی عاشق در دست معشوق

۵-۱-۳-۱۴- دست برنداشتن از معشوق حتی در صورت از دست دادن سر

۵-۱-۳-۱۵- فدا نمودن جان در برابر یک بوسه‌ی معشوق

۵-۱-۳-۱۶- معشوق مسیح دم، قاتل عاشق است

۵-۱-۳-۱۷- بیارزش بودن جان در برابر معشوق

۵-۱-۳-۱۸- معشوق، غارت گر قرار و هوش عاشق

۵-۱-۳-۱۹- فراموش نشدن یاد معشوق

۵-۱-۳-۲۰- معشوق، طبیب و مرهم نهنده ی دل مجروح عاشق

۵-۱-۳-۲۱- برتری یک تار موی معشوق بر عالم

۵-۱-۳-۲۲- دست از دامان معشوق نکشیدن تا لحظه ی مرگ

۵-۱-۳-۲۳- بیدرمان بودن درد عشق

۵-۱-۳-۲۴- شناخته نشدن درد عشق به وسیله ی طبیبان

۵-۱-۴- اصطلاحات نجومی مشترک در دیوان حافظ و مأذون

۵-۱-۴-۱- قرآن

۵-۱-۴-۲- جوزا

۵-۱-۴-۳- برج، یکی از دوازده بخش فلک

۵-۱-۴-۴- دور قمر

۵-۱-۴-۵-  منجّم (ستاره شناس)

۵-۱-۴-۶- زهره (ناهید)

۵-۱-۴-۷- زحل

۵-۱-۴-۸- مریخ

۵-۱-۴-۹- شیر فلک

۵-۱-۴-۱۰- دبیر فلک

۵-۱-۵- تجلّی اسطوره در سروده‌های حافظ و  مأذون

۵-۱-۵-۱- اسطورههای تاریخی- حماسی

۵-۱-۵-۱-۱- رستم:

۵-۱-۵-۱-۲- جمشید یا جم:

۵-۱-۵-۱-۳- فریدون:

۵-۱-۵-۱-۴- کیخسرو:

۵-۱-۵-۱-۵- سیاوش:

۵-۱-۵-۲- اساطیر غنایی

۵-۱-۵-۲-۱- لیلی و مجنون

۵-۱-۵-۲-۲- فرهاد و شیرین

۵-۱-۵-۲-۳- یوسف و زلیخا

۵-۱-۵-۳- اساطیر دینی، مذهبی و عرفانی

۵-۱-۵-۳-۱- حضرت عیسی مسیح (ع)

۵-۱-۵-۳-۲- اسکندر

۵-۱-۵-۳-۳- حضرت آدم (ع)

۵-۱-۵-۳-۴- حلاج (منصوربن حلاج)

۵-۱-۵-۳-۵- شیخ صنعان

۵-۱-۵-۳-۶- حضرت سلیمان

۵-۱-۵-۳-۷- خضر پیامبر

۵-۱-۵-۳-۸- حضرت موسی(ع)

فصل ششم:نتیجه گیری، پیشنهادها، فهرست منابع و جدول آوانگاری

۶-۱- نتایج حاصل از بحث

۶-۲- پیشنهادها