چگونگی حل اختلاف بین اجیر و مستأجر در فقه و حقوق

فصل اول: کلیات

۱-۱-   بازشناسی مفاهیم اصلی

۱-۱-۱- اجاره

الف) اجاره در لغت

ب) اجاره در اصطلاح

۱-۱-۲- اجیر

۱-۱-۳- مستأجر

۱-۲-      انواع اجاره

۱-۲-۱- اجاره ی اشیاء

۱-۲-۲- اجاره ی حیوان

۱-۲-۳- اجاره ی انسان (اشخاص)

۱-۲-۳-۱- مفهوم و ماهیت اجاره ی اشخاص

الف) تملیکی یا عهدی بودن اجاره ی اشخاص

ب) ثمره ی تملیکی یا عهدی بودن اجاره ی اشخاص

۱-۲-۳-۲- اقسام اجاره ی اشخاص

۱-۲-۳-۲-۱- اجاره ی خدمه و کارگران

الف) اجیر خاص

ب) اجیر عام (مطلق)

۱-۲-۳-۲-۲- اجاره ی متصدیان حمل و نقل

۱-۳-¬ ارکان اجاره ی اشخاص

۱-۳-۱- متعاقدین

۱-۳-۲- ایجاب و قبول

۱-۳-۳- عوضان (مورد معامله)

۱-۳-۳-۱- معوض (منفعت عمل یا شخص)

۱-۳-۳-۲- عوض (اجرت)

۱-۴-  مقایسه¬ی اجاره ی اشخاص با برخی از قراردادهای مشابه

۱-۴-۱- اجاره ی اشخاص و تصدی حمل و نقل

۱-۴-۲- اجاره ی اشخاص و قرارداد کار

الف) تمیز اجاره ی اشخاص از قرارداد کار

ب) فایده ی تمییز قرارداد کار از مقاطعه کاری

۱-۴-۳- اجاره ی اشخاص و عقد استصناع

۱-۴-۴- اجاره ی اشخاص و عقد ودیعه

۱-۴-۵- اجاره ی اشخاص و عقد وکالت

۱-۵- مفاهیم مرتبط

۱-۵-۱- مدعی و منکر

الف) معیار تمیز مدعی از منکر

ب)حکم مدعی و منکر

۱-۵-۲- تداعی

الف)رسیدگی به دعوا بر اساس قاعده‌ی مدعی و منکر

ب) رسیدگی به دعوا بر اساس قاعده‌ی عدل و انصاف

                فصل دوم : چگونگی حل اختلافات مربوط به انعقاد عقد

۲-۱- اختلافات مربوط به عقد

۲-۱-۱- اختلاف اجیر و مستأجر در اصل وقوع عقد اجاره

الف) اختلاف قبل از انجام کار

ب) اختلاف بعد از انجام کار

۲-۱-۲- اختلاف در نو ع عقد

۲-۱-۲-۱- اختلاف طرفین در اجاره و تبرّع

الف) بروز اختلاف قبل از انجام کار

ب) بروز اختلاف بعد از انجام کار

۲-۱-۲-۲- اختلاف طرفین در اجاره و جعاله

۲-۱-۲-۳- اختلاف طرفین در اجاره و استیجار

۲-۱-۳- اختلاف در کیفیت عقد

الف) اختلاف قبل از انجام کار

ب) اختلاف بعد از انجام کار

۲-۱-۴- اختلاف در صحت و  بطلان عقد

۲-۱-۴-۱- جریان اصل عدم یا اصل صحت

۲-۱-۴-۲- قلمرو اجرای اصل صحت

۲-۱-۴-۳- قاعده ی کلی در اجرای اصل صحت

۲-۱-۵- اختلاف در مدت عقد

۲-۱-۵-۱- اختلاف در مدت از حیث طول مدت زمان

۲-۱-۵-۲- اختلاف در مدت از حیث تعیین و عدم تعیین

۲-۲- اختلاف در متعاقدین

۲-۲-۱- اختلاف در شخص اجیر یا مستأجر

۲-۲-۲- اختلاف در تغییر و تبدیل اجیر و مستأجر

۲-۳- اختلاف در عوضین

۲-۳-۱- اختلاف در منفعت (عمل)

۲-۳-۱-۱- اختلاف در نوع منفعت (عمل)

الف) وقوع اختلاف قبل از انجام کار

ب) وقوع اختلاف بعد از انجام کار

۲-۳-۱-۲- اختلاف در میزان و مقدار عمل

۲-۳-۲- اختلاف در اجرت

۲-۳-۲-۱- اختلاف در نوع اجرت

۲-۳-۲-۲- اختلاف در تعیین اجرت

۲-۳-۲-۳- اختلاف در مقدار اجرت

فصل سوم : چگونگی حل اختلافات مربوط به اجرای عقد و آثار آن

۳-۱- اختلاف در تعهدات اجیر

۳-۱-۱- اختلاف در انجام عمل

۳-۱-۱-۱- تخلف از اصل عمل

الف) تخلف اجیر از انجام کار بدون تعیین زمان

ب) تخلف اجیر از انجام کار در مدت مقرر

۱-ب) تقاضای عمل و زمان به نحو وحدت مطلوب

۲-ب) تقاضای عمل و زمان به نحو تعدد مطلوب

۳-۱-۱-۲- تخلف از جزء عمل

۳-۱-۲- اختلاف در تسلیم عمل (موضوع کار)

۳-۱-۳- اختلاف در حفظ کالا  تا زمان تحویل به مستأجر

الف) اختلاف در تلف

ب) اختلاف در تعدی و تفریط

۳-۲- اختلاف در تعهدات مستأجر

۳-۲-۱- اختلاف در قبض کالا و پذیرش کار

۳-۲-۲- اختلاف در پرداخت اجرت

۳-۲-۳- اختلاف در مخارج اجیر  در مدت اجاره

۳-۲-۴- اختلاف در هزینه¬های مربوط به انجام کار

فصل چهارم : چگونگی حل اختلافات مربوط به خاتمه ی عقد

۴-۱- اختلاف در انقضاء عقد اجاره

۴-۱-۱- اختلاف طرفین در انقضاء مهلت معین

۴-۱-۲- اختلاف طرفین در استیفاء منفعت

۴-۱-۳- اختلاف در انقضاء مهلت یا استیفاء منفعت

۴-۱-۴- اختلاف در اقاله‌ی عقد

۴-۲- اختلاف در فسخ اجاره

۴-۲-۱- اختلاف در ثبوت خیار

۴-۲-۱-۱- اثر فسخ قبل از انجام کار و در اثناء کار

۴-۲-۱-۲- اثر فسخ بعد  از انجام کار

۴-۳- اختلاف در انفساخ اجاره

۴-۳-۱- اختلاف در انفساخ عقد به جهت مرگ اجیر

۴-۳-۲- اختلاف در انفساخ قرارداد به جهت تعذر عمل

۴-۳-۲-۱- عدم امکان مادی انجام کار (تعذر ذاتی موضوع عمل)

۴-۳-۲-۲- عدم امکان قانونی و شرعی انجام کار

۴-۳-۲-۳- عدم امکان انجام کار به جهت تلف محل اجاره

۴-۳-۲-۴- عدم امکان انجام کار به جهت ترک کار

۴-۴- اختلاف در بطلان عقد اجاره

۴-۴-۱- سبب بطلان

۴-۴-۲- اثر بطلان در اجاره ی اعمال

الف) ضمان کار اجیر

ب) عدم ضمان محل عمل

نتیجه گیری